دندان عقل پوسیده را باید کشید یا میتوان ترمیم کرد؟ پاسخ کوتاه این است که همیشه لازم نیست آن را بکشید. اگر دندان عقل کامل رشد کرده، در جای درستی قرار گرفته و در جویدن نقش دارد، دندانپزشک میتواند پوسیدگی را بردارد و دندان را پر یا در صورت نیاز عصبکشی کند. اما دندان عقل خرابی که نهفته یا نیمهنهفته است یا موقعیت مناسبی در دهان ندارد، بهتر است پیش از رسیدن پوسیدگی به عصب کشیده شود.
در این مقاله علائم پوسیدگی دندان عقل، عوارض درمان نکردن آن، راههای آرام کردن درد تا زمان مراجعه و معیار انتخاب بین کشیدن و ترمیم را مرور میکنیم. پاسخ قطعی برای دندان شما پس از معاینه دندانپزشک مشخص میشود.
مشاوره تخصصی و رایگان
همین الان با یک کلیک تماس بگیرید
۰۲۱۹۱۰۰۹۹۱۸
دندان های عقل کدامند و چه کاربردی دارند؟
دندانهای عقل، سومین دندان آسیاب هستند که دندانهای آسیاب بزرگ سوم هم نامیده میشوند. در واقع به آخرین دندان ها از هر ردیف، دندان عقل گفته می شود. پس هر بزرگسالی چهار دندان عقل در انتهای دهان خود دارد. دو دندان در بالا و دو دندان در پایین.
این دندان ها برای گذشتگان ما نقش حیاتی داشته است. اجداد اولیه ما غذاهایی مثل گوشت خام، انواع دانهها و ریشهها را می خوردند و از این طریق زنده میماندند. آنها ابزارهایی مثل چاقو نداشتند تا با آن غذاها را برش بزنند و گوشت ها را هم نپخته می خوردند. در این شرایط آنها به دندان های آسیاب قوی احتیاج داشتند تا این غذاهای سفت و خام را بخورند و زنده بمانند.
اما خب این دندان ها در دنیای امروز که ما همه غذاها را خرد و تکه تکه می کنیم، میپزیم و نرم می کنیم دیگر مثل سابق کارایی ندارد اما همچنان اهمیت دارد. علت آن را بعدا برایتان توضیح می دهم.
این دندان ها از دوران نوجوانی شروع به ریشه زدن می کنند و کامل شدن رشدشان ممکن است تا سن ۲۵ سالگی ادامه یابد. از آنجا که این دندان ها در سنی رشد می کنند که فرد دارد پا به مرحله بزرگسالی میگذارد به آن دندان عقل (wisdom tooth) میگویند.

فایده دندان عقل و دردسرهای آن
یکی از فواید دندان عقل این است که در مدتی که این دندان ها هنوز رشد نکرده اند ممکن است یکی از دندان های شما خراب شود و مجبور شوید آن را بکشید. در این شرایط دندان عقل پس از رشد کردن می تواند جایگزین دندان از دست رفته شود. قطعا داشتن یک دست کامل دندان برای هر فرد یک امتیاز به شمار می رود.
اما دندان های عقل همیشه خوب رشد نمی کنند و شرایط عادی ندارند. یادتان می آید گفتم این دندان ها یادگار اجداد اولیه ما بودند؟ آنها چون مجبور بودند غذاهای سفت بجوند، فک بزرگی داشتند اما فشار وارد نشدن به فک در انسان های امروز به دلیل نوع غذاها باعث شده که فک کوچکتر و کوچکتر شود و دیگر فضایی برای رشد این دندان ها نباشد به همین دلیل گاهی این دندان ها دچار کج شدگی یا انحراف می شوند و یا نمی توانند از بافت لثه خارج شوند. این شرایط باعث ایجاد فشار و آسیب به دندان های دیگر و بروز مشکلات زیادی می شود.
بیشتر بدانید : لمینت دندان کج
در بعضی موارد، دندان های عقل ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکنند. اما به دلیل محل قرار گرفتنشان، تمیزکردن آنها سخت باشد، به همین دلیل در برابر پوسیدگی و بیماری های لثه بیش از دندانهای دیگر آسیبپذیر هستند.
چرا دندان عقل زود خراب میشود؟
از آنجا که دندانهای عقل به سختی تمیز می شوند امکان آلودگی و پوسیده شدنشان وجود دارد. زیرا دندان های عقل در نقطه ای رشد می کنند که مسواک زدن و نخ دندان کشیدن آنها مشکل است در نتیجه حجم بیشتری از جرم و پلاک روی دندان عقل به وجود می آید. با تجمع موادغذایی و باکتری ها کم کم عفونت دندانی شکل می گیرد و در زمان کوتاهی باعث پوسیدگی دندان عقل میشود. اگر دندان عقل نیمهنهفته باشد، فضای کم بین آن و دندان آسیاب کناری تمیز کردن کامل را سختتر و خطر پوسیدگی را بیشتر میکند. به علاوه ممکن است این عفونت به سایر قسمتها نیز سرایت کند.
علائم پوسیدگی دندان عقل
پوسیدگی دندان عقل، مثل پوسیدگی سایر دندانها، در ابتدا میتواند بدون علامت باشد. با پیشرفت خرابی دندان عقل، این نشانهها ظاهر میشوند:
- درد مداوم یا تیر کشیدن دندان، یا درد و فشار هنگام گاز گرفتن غذا
- حساسیتی که بعد از خوردن غذای سرد یا گرم باقی میماند
- سیاه شدن دندان عقل؛ لکههایی که ممکن است ابتدا سفید باشند و با پیشرفت پوسیدگی قهوهای یا سیاه شوند
- سوراخ شدن دندان عقل؛ حفرهای که در آینه دیده میشود یا با زبان حس میکنید
- بوی بد دهان، به دلیل تجمع باکتریها در حفره پوسیدگی
برخی پوسیدگیها، بهویژه پوسیدگیهای بین دو دندان، با چشم دیده نمیشوند و با عکس دندان تشخیص داده میشوند. پس اگر درد یا حساسیت دارید ولی سوراخی نمیبینید، باز هم برای معاینه مراجعه کنید.
دندان عقل خراب چه عوارضی دارد؟
اگر دندان عقل پوسیده درمان نشود، پوسیدگی از مینا به لایههای داخلی دندان میرسد. مهمترین عوارض دندان عقل پوسیده اینهاست:
- درد شدیدتر: وقتی پوسیدگی به پالپ (داخلیترین لایه دندان) برسد، پالپ متورم میشود و با فشار روی اعصاب درد ایجاد میکند.
- عفونت و آبسه: در مرحله بعد آبسه تشکیل میشود که با درد شدید و تورم لثه و صورت همراه است. اگر عفونت به بافتهای نرم مثل گونه و گردن سرایت کند، تب، قرمزی و مشکل در باز کردن دهان هم به آن اضافه میشود.
- آسیب به دندان کناری: دندان عقلی که افقی قرار گرفته و کامل رویش نکرده، علاوه بر خودش دندان جلویی را هم در معرض پوسیدگی قرار میدهد.
- از دست رفتن دندان: بیتوجهی به پوسیدگی و درمان نکردن بهموقع آن میتواند به از دست رفتن دندان منجر شود.
برای همین بهتر است پیش از رسیدن پوسیدگی به عصب، برای درمان اقدام کنید.
بیشتر بدانید : جراحی دندان عقل نهفته
آیا دندان عقل خراب را باید کشید؟
کشیدن دندان عقل پوسیده همیشه لازم نیست؛ تصمیم به موقعیت دندان در دهان و میزان پیشرفت پوسیدگی بستگی دارد.
پاسخ قطعی این سوال پس از معاینه دقیق دندانپزشک مشخص می شود. چنانچه دندان عقلی در موقعیت مناسب در دهان قرار داشت اما دچار پوسیدگی شده باشد، دندانپزشک می تواند پوسیدگی را بردارد و آن را ترمیم و پر کند و شما هم با مسواک زدن منظم و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان از پوسیدگی مجدد جلوگیری کنید.
اما اگر موقعیت دندان عقل مناسب نباشد، بهتر است قبل از رسیدن پوسیدگی به عصب، آن را بکشید زیرا در نهایت نمیتوان آن دندان را نگه داشت. نحوه کشیدن هم به این بستگی دارد که دندان عقل معمولی، نیمهنهفته یا نهفته باشد؛ روشهای کشیدن دندان عقل را در مقاله جداگانه توضیح دادهایم. اما اگر بیمار قبلا یک یا چند دندان آسیاب را کشیده باشد و جای آنها خالی باشد، دندانپزشک سعی میکند با درمان دندان عقل پوسیده، آن را حفظ کند.
درمان درد دندان عقل پوسیده
درمان اصلی درد دندان عقل پوسیده، برطرف کردن علت آن در مطب دندانپزشکی است؛ یعنی برداشتن پوسیدگی و پر کردن دندان، عصبکشی یا کشیدن دندان عقل. تا زمانی که به دندانپزشک برسید، این کارها میتوانند درد را موقتا آرام کنند:
- کمپرس سرد روی گونه، با یک پارچه بین کمپرس و پوست
- چرخاندن کمی آب نمک در دهان و بیرون ریختن آن
- مسکن بدون نسخه، طبق دستور مصرف و فقط تا زمان مراجعه
- بالا نگه داشتن سر هنگام استراحت
این روشها فقط درد را موقتا کم میکنند و پوسیدگی را درمان نمیکنند. اگر درد با تورم یا تب همراه است، مراجعه به دندانپزشک را عقب نیندازید. روشهای بیشتر را در مقاله درمان فوری دندان درد بخوانید.

دندان عقل نهفته
دندان عقل نهفته به دندانی می گوییم که زمان طلایی رشد آن گذشته و بنا به دلایلی نتوانسته کاملا از لثه بیرون بیاید و همتراز با دیگر دندانها قرار بگیرد.
اگر دندانی نهفته شده باشد، با نشانه هایی به شما هشدار می دهد که مشکلی وجود دارد. اگر هرکدام از این نشانه ها را دارید، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید.
- درد و ورم در اطراف فک
- قرمزی یا خونریزی لثه ها
- احساس طعم بد در دهان
- گوش درد
- درد در مفصل گیجگاهی فکی (مفصل بین فک و جمجمه)
گاهی دندان عقل از لثه بیرون نمیزند و کاملا نهفته است اما گاهی ممکن است نیمه نهفته باشد یعنی قسمتی از تاج آن بیرون زده باشد . در هر دو صورت این وضعیت می تواند مشکلاتی را برای شما به وجود آورد. مثل:
1- آسیب به دندان های مجاور: دندان عقل با فشاری که به دندان های مجاور وارد می کند میتواند باعث تخریب آنها یا در هم ریختگی و نامرتب شدن دندان های بعدی شوند.
2- پوسیدگی دندان، عفونت لثه و استخوان: از آنجا که دسترسی به دندان های عقل برای مسواک زدن و تمیز کردن آنها سخت است این دندان ها مستعد عفونت و پوسیدگی هستند.
3- آبسه و سلولیت: اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهای نرم مانند گونه، گردن، حلق و زیر زبان سرایت کند باعث ایجاد آبسه و یا تورم میشود که همراه با درد، تب، قرمزی و مشکل در بازکردن دهان خواهد بود.
4- تشکیل کیست: دندان عقل یک کیسه حاوی فولیکول دارد. در صورتی که این دندان به درستی رشد نکند این کیسه در دراز مدت می تواند تبدیل به کیست یا تومور شود. به همین علت اگر دندان عقل تا 25 سالگی کاملا رشد نکند باید کشیده شود.

چه زمانی باید دندان عقل را ترمیم کرد؟
اگر دندان عقل در یک فک بزرگ و جادار، رشد کاملی داشته باشد و به خوبی و با دقت مسواک زده و از آن مراقبت شود، نه تنها نباید از دهان خارج شود، بلکه سرمایه دندانی خوبی است که باید از آن نگهداری کرد.
دندانهای عقل را میتوان مانند سایر دندانها ترمیم کرد و از این نظر تفاوتی با آنها ندارند؛ دندانپزشک پوسیدگی را برمیدارد و با پر کردن دندان آن را بازسازی میکند. تنها چیزی که باعث میشود این دندانها قابل نگهداری نباشند نحوه قرارگیری و رشد آنهاست. در صورتی که این دندان ها به طور کامل رشد کنند و موقعیت مناسبی داشته باشند و بتوانند در جویدن نقش ایفا کنند، در صورت پوسیده شدن می توان آنها را عصب کشی و ترمیم نمود.
بیشتر بخوانید: بیلداپ دندان یا بازسازی دندان
آیا دندان عقل را می توان عصب کشی کرد؟
عصب کشی دندانهای عقل، کاری ممکن اما دشوار است. به این دلیل که اولا دسترسی به این دندانها سخت است و دندانپزشک به راحتی نمیتواند ابزارهایش را به آنها برساند و آنها را عصب کشی کند. ثانیا مورفولوژی و تعداد کانالهای این دندانها متغیر است و عصب کشی آنها نیاز به تجربه و مهارت بیشتری دارد.
اما به هر حال این عوامل نمی تواند مانع عصب کشی دندان عقل شود و یک متخصص درمان ریشه میتواند با صرف وقت و مهارت بیشتر دندان عقلی که قابل نگهداری است را درمان ریشه کند.
بیشتر بخوانید: عصب کشی دندان

هزینه ترمیم یا کشیدن دندان عقل
برای اینکه تعیین کنیم دندان عقل باید ترمیم شود یا کشیده شود ابتدا باید به دندانپزشک مراجعه کنیم تا وضعیت دندان عقلمان را بررسی کند. اگر بنا به نظر دندانپزشک قرارشد آن را بکشیم عوامل زیادی روی هزینه کشیدن دندان عقل تاثیرگذار است مانند اینکه:
– آیا دندان عقل نهفته است؟
– آیا دندان عقل نیاز به جراحی دارد؟
– تخصص و سابقه دندانپزشک چقدر است؟
– در کدام شهر یا منطقه قصد انجام خدمات را دارید؟
مشاوره تخصصی و رایگان
همین الان با یک کلیک تماس بگیرید
۰۲۱۹۱۰۰۹۹۱۸
حرف آخر: دندان عقل پوسیده را بکشیم یا ترمیم کنیم؟
دندان عقل پوسیده دو راه درمان دارد: کشیدن یا ترمیم. اگر دندان عقل نهفته یا نیمهنهفته باشد یا موقعیت مناسبی در دهان نداشته باشد، معمولا کشیدن آن توصیه میشود؛ در غیر این صورت میتواند باعث به هم ریختگی دندانهای دیگر، پوسیدگی، عفونت لثه، آبسه یا ایجاد کیست شود.
اما اگر دندان عقل در جای خود به درستی رشد کرده باشد، در صورت پوسیدگی بهتر است ترمیم شود، زیرا سرمایه دندانی خوبی به حساب میآید. به همین دلیل سعی کنید از آن به خوبی مراقبت کنید و مانع از پوسیده شدن آن شوید. تصمیم نهایی دربارهٔ درمان با پزشک معاینهکننده است.
کلینیک سریتا با ارائه کلیه خدمات مربوط به اصلاح و ترمیم دندان، شما را از شر دندان های معیوب خلاص کرده و لبخندی زیبا را به شما هدیه می دهد. در صورت نیاز به مشاوره و راهنمایی در رابطه با انتخاب روش مناسب برای ترمیم دندان های خود یا برآورد هزینه انجام خدمات، می توانید با ما تماس بگیرید: ۰۲۱۹۱۰۰۹۹۱۸

