ایمپلنت دندان و پوکی استخوان؛ آیا با وجود پوکی استخوان می توان ایمپلنت انجام داد؟

فهرست مطالب

افرادی که پوکی استخوان دارند، تصور می‌کنند که امکان کاشت ایمپلنت برای آن‌ها وجود ندارد. این تصور از یادآوری تاثیر شکنندگی استخوان و تاثیر آن بر دشواری ترمیم استخوان بعد از کاشت ایمپلنت برمی‌آید. به همین خاطر، رابطه ایمپلنت دندان و پوکی استخوان می‌تواند بر تصمیم فردی که این بیماری را دارد، تاثیر بگذارد.

اما واقعیت بالینی، تصویری پیچیده و البته امیدوارکننده‌ای از ایمپلنت برای افرادی که پوکی استخوان دارند، ارائه می‌دهد! در واقع، ایمپلنت با وجود پوکی استخوان، امکان‌پذیر است. شواهد نشان می‌دهد که خودِ پوکی استخوان، به تنهایی، باعث شکست ایمپلنت نمی‌شود. ایمپلنت موفق دندان به کیفیت استخوان فک، نوع و مدت مصرف داروهای ضدپوکی استخوان و رعایت پروتکل جراحی در بیماران پوکی استخوان، بستگی دارد. در ادامه به بررسی تمام ابعاد ایمپلنت دندان و پوکی استخوان خواهیم پرداخت.

تاثیر متقابل پوکی استخوان (Osteoporosis) و ایمپلنت

جوش خوردن ایمپلنت و استخوان فک را با نام فرآیند اُسئواینتگریشن می‌شناسند. این روند به ادغام پایه تیتانیومی ایمپلنت با استخوان اشاره دارد. تغییر تراکم و ریزمعماری استخوان می‌تواند بر اثر پوکی استخوان بر سرعت ترمیم و پایداری اولیه ایمپلنت تاثیر بگذارد. اما نتیجه مطالعه‌ای متاآنالیزی در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که میزان بقای ایمپلنت و نرخ شکست میان افراد سالم و آن‌هایی که پوکی استخوان داشتند، تفاوت معناداری نداشته است.

البته باید گفت که داروهایی مانند «بیس فسفونات‌ها و دنوزومب» می‌تواند بر استخوان فک تاثیر بگذارند. اما این تاثیر هم نمی‌تواند به این معنا باشد که شکست ایمپلنت در بیماران پوکی استخوان قطعی است.

آیا بیماران مبتلا به پوکی استخوان می‌توانند ایمپلنت انجام دهند؟

بله؛ بر اساس شواهد جدید، بیماری پوکی استخوان نمی‌تواند درمان ایمپلنت را مختل کند. در این بررسی متاآنالیز جدید، نشان داده شده است که بقای ایمپلنت و نرخ شکست در بیماران مبتلا به پوکی استخوان و افراد سالم، تفاوت معناداری ندارد.

با این‌که انتظار می‌رود داروهای ضد پوکی استخوان باعث افزایش شکست ایمپلنت شود اما گزارش نشان می‌دهد که موردی از شکست ایمپلنت بر اثر مصرف داروهای ضد پوکی استخوان دیده نشده است. تنها نکته برای احتیاط بیش‌تر در مورد کاشت ایمپلنت دندان و پوکی استخوان، این است که قبل از ایمپلنت‌گذاری، موارد زیر رعایت شود:

• ارزیابی دارویی
• رادیولوژیک
• پزشکی دقیق

مهم‌ترین ریسک‌های ایمپلنت در بیماران پوکی استخوان

مهم‌ترین ریسک‌های کاشت ایمپلنت در بیماران مبتلا به پوکی استخوان را می‌توان به دوسته تقسیم کرد؛

۱. ریسک مربوط به کیفیت استخوان

تراکم استخوان در بیماری پوکی استخوان می‌تواند باعث شود تا پایداری اولیه ایمپلنت کاهش یابد. در این صورت، جراح نیاز به تغییر در طراحی درمان، قطر و طول ایمپلنت، تعداد ایمپلنت و برنامه زمانی در بارگذاری ایمپلنت دارد.

۲. ریسک مربوط به دارو

مصرف طولانی داروهای ضدجذب استخوان شامل «بیس فسفونات‌ها» و «دنوزومب» می‌تواند خطر MRONJ را افزایش دهد. افرادی که این داروها را برای بیش از ۲ سال مصرف کرده‌اند یا به طور همزمان از کورتون استفاده کردند یا شیمی درمانی انجام دادند، شامل ریسک مربوط به دارو در روند ایمپلنت‌گذاری می‌شوند.

نقش داروهای پوکی استخوان در موفقیت یا شکست ایمپلنت

بخش مهم تصمیم‌گیری به همین قسمت مربوط می‌شود. چراکه بسیاری از بیماران مبتلا به پوکی استخوان، زمانی برای کاشت ایمپلنت مراجعه می‌کنند که تحت درمان دارویی هستند. بنابراین باید با آگاهی نسبت به داروهای مورد استفاده، روند درمان ایمپلنت برای آن‌ها انجام شود. در ادامه، داروهای مصرفی مربوط به پوکی استخوان را بررسی می‌کنیم تا رابطه ایمپلنت دندان و پوکی استخوان را از زاویه دارویی بررسی کنیم.

۱. دنوزومب

داروی «دنوزومب»، عامل مستقیم برای ممنوعیت کاشت ایمپلنت نیست. بیمارانی که پوکی استخوان دارند باید در نظر داشته باشند که قطع ناگهانی این دارو، بدون برنامه‌ریزی، می‌تواند خطر بازگشت شدید تحلیل استخوان و شکستگی مهره‌ای را به همراه داشته باشد. هر تغییری در مصرف «دنوزومب» باید با نظارت پزشک انجام شود.

در صورتی که نیاز به قطع مصرف «دنوزومب» باشد، قطع آن برای انجام جراحی، معمولا در بازه زمانی ۳ تا ۴ ماه از آخرین دوز مصرفی شروع می‌شود و سپس، بعد از ۶ تا ۸ هفته بعد از جراحی، مصرف این دارو، دوباره شروع می‌شود.

۲. بیس فسفونات

 شواهدی مبنی بر این‌که مصرف «بیس فسفونات»، به طور مستقیم، باعث شکست ایمپلنت می‌شود، وجود ندارد. اما از آن‌جایی که مصرف این داروها با MRONJ مرتبط هستند، پس بررسی مدت مصرف و ارزیابی ریسک فردی در رابطه با کاشت ایمپلنت دندان و پوکی استخوان در افراد مبتلا به پوکی استخوان، ضروری است.

چه بیمارانی با پوکی استخوان نباید ایمپلنت انجام دهند؟

به جای این‌که بگوییم ایمپلنت دندان برای کدام دسته از بیماران مبتلا به پوکی استخوان مناسب نیست، بهتر است بگوییم چه بیمارانی فعلا کاندید مناسبی برای کاشت ایمپلنت نیستند.

• بیمارانی که از داروهای ضد جذب یا ضدآنژیوژنیک با دوزهای مرتبط با سرطان استفاده می‌کنند.
• بیماران پوکی استخوان MORNJ فعال دارند.
• کسانی که سابقه مشکلات جدی فک و ترمیم استخوان دارند.
• کسانی که عفونت دهانی، بیماری لثه کنترل نشده یا بهداشت ضعیف دارند.
• کسانی که میزان مصرف سیگار آن‌ها زیاد است.

چه آزمایش‌ها و بررسی‌هایی قبل از ایمپلنت لازم است؟

ارزیابی‌هایی که باید برای بیماران مبتلا به پوکی استخوان در نظر گرفته شود، شامل موارد زیر است.

۱. تصویربرداری با دقت بالا

قبل از ایمپلنت‌گذاری، باید تصویربرداری CBCT سه‌بعدی از حجم استخوان انجام شود. ارزیابی ساختارهای حیاتی و ارزیابی بستر استخوان در موضوع کاشت ایمپلنت و پوکی استخوان، نقش بسیار حیاتی دارد.

۲. شرح حال پزشکی و دارویی کامل

پزشک باید موارد دارویی زیر را برای ارائه شرح حال بیمار مبتلا به پوکی استخوان، قبل از کاشت ایمپلنت، ارائه دهد:

• نوع دارو
• مدت مصرف
• دوز مصرف
• آخرین نوبت تزریق دنوزومب
• مصرف کورتون به طور همزمان
• سابقه سرطان
• سابقه جراحی‌های دهان
• شکستگی

گفتنی است که ADA تاکید بیش‌تری بر ۴ مورد اول دارد.

۳. بررسی سوابق تراکم و پوکی استخوان

در صورتی که از قبل برای بیمار DEXA انجام شده، پس نتیجه آن برای درک شدت بیماری، اهمیت دارد. گرچه پزشک، برای کاشت ایمپلنت، تنها به تراکم استخوان لگن یا ستون فقرات بسنده نمی‌کند و کیفیت استخوان فک را هم می‌سنجد.

۴. بررسی نکات کمبود تغذیه نامناسب و اصلاح آن

بر اساس مرورهای علمی جدید، سطح کافی ویتامین D می‌تواند بر روند جوش خوردن پایه ایمپلنت با استخوان فک کمک کند. هر چند، سطح این ویتامین، به تنهایی، مبنای تصمیم‌گیری نیست.

اگر نیازمند انجام ایمپلنت امن با وجود پوکی استخوان هستید، پیشنهاد می‌کنیم به کلینیک سریتا اعتماد کنید و با شماره ۰۲۱۱۴۹۴ تماس بگیرید.

پروتکل ویژه انجام ایمپلنت در بیماران پوکی استخوان

ایجاد پروتکل ویژه برای انجام ایمپلنت در وضعیت پوکی استخوان، باعث می‌شود تا از شتاب‌زدگی در کاشت ایمپلنت جلوگیری شود و پروتکل برای هر فرد به صورت شخصی‌سازی شده طراحی شود. نکات زیر در پروتکل ویژه، قبل از کاشت ایمپلنت، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

• درمان عفونت‌ها و مشکلات لثه.
• بررسی و مرور وضعیت دارویی و پزشکی بیمار زیر نظر پزشک.
• بررسی CBCT از طرف جراح، کمک می‌کند تا بهترین زمان و زاویه برای کاشت ایمپلنت انتخاب شود. در صورتی هم که نیاز بود، بازسازی استخوان انجام می‌شود.
• در صورتی که مواردی از کیفیت پایین استخوان در پروتکل دیده شود، جراح تصمیم بر طراحی مناسب‌تر ایمپلنت برای پایداری اولیه بهتر می‌گیرد.

آیا می‌توان با وجود پوکی استخوان، موفقیت ایمپلنت را افزایش داد؟

این قسمت از موضوع ایمپلنت دندان و پوکی استخوان، همان نقطه‌ای است که تخصص جراح مشخص می‌کند که کاشت ایمپلنت با وجود پوکی استخوان می‌تواند موفقیت‌آمیز باشد. اما تخصص با کمک بررسی‌های زیر می‌تواند نتیجه مناسبی از جراحی ایمپلنت دندان با وجود پوکی استخوان ارائه دهد؛

• بررسی و کنترل بیماری لثه و عفونت‌های دهان
• کاهش میزان مصرف یا ترک سیگار
• اصلاح وضعیت تغذیه‌ای یا اصلاح کمبود ویتامین D
• انتخاب زمان درست جراحی
• بررسی داروها
• بارگذاری محتاطانه و ایجاد فرصت برای جوش خوردن
• ویزیت‌های منظم پس از درمان برای شناسایی زودهنگام التهاب یا تحلیل استخوان

مراقبت‌های بعد از ایمپلنت در بیماران پوکی استخوان

توصیه می‌شود که بیماران مبتلا به پوکی استخوان، بیش از افراد عادی، به مراقبت‌های بعد از ایمپلنت، اهمیت دهند. این مراقبت‌ها شامل موارد زیر می‌شود.

• رعایت بهداشت دهان
• بررسی‌های منظم برای ارزیابی لثه و استخوان اطراف ایمپلنت با مراجعات مرتب
• گزارش حالت‌های مختلف مانند درد غیرعادی، ترشح، لق شدن و تأخیر در ترمیم یا مشاهده استخوان
• تغییر یا ادامه مصرف داروها با نظر مستقیم پزشک معالج

میزان موفقیت ایمپلنت در بیماران مبتلا به پوکی استخوان

با توجه به گزارش متاآنالیز که در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است، در نرخ موفقیت و بقای ایمپلنت در افراد سالم در مقایسه با بیماران مبتلا به پوکی استخوان، تفاوت معناداری مشاهده نشده است. همچنین، ارتباطی میان افزایش شکست ایمپلنت و درمان ضدجذب استخوان دیده نشده است.

جایگزین‌های ایمپلنت برای بیماران با پوکی استخوان شدید

ایمپلنت می‌تواند برای گروه پرخطر مناسب نباشد. به همین خاطر، تا زمانی که ایمپلنت به گزینه مناسبی برای این افراد مبتلا به پوکی استخوان تبدیل شود، گزینه‌های زیر می‌توانند جایگزین مناسبی باشند.

• بریج دندانی
• پروتز متحرک نسبی یا کامل
• درمان مرحله‌ای ایمپلنت با توجه به کنترل بیماری یا بهبود شرایط استخوان
• بازسازی استخوان و ارزیابی مجدد در آینده

این بررسی‌ها با توجه به وضعیت استخوان فک، تعداد دندان‌های از دست‌رفته و سن و داروهای بیمار انجام می‌شود.

جدول مقایسه‌ای: ایمپلنت در استخوان سالم در مقابل استخوان متخلخل

فاکتور بررسی	استخوان با تراکم نرمال	استخوان دچار پوکی (Osteoporosis)
زمان جوش خوردن پایه	۳ تا ۴ ماه	۶ تا ۹ ماه (نیاز به صبر بیشتر)
نیاز به پیوند استخوان	در موارد خاص	در اکثر موارد ضروری است
پایداری اولیه	بسیار بالا	متوسط (نیاز به مراقبت شدید در ماه‌های اول)
موفقیت درازمدت	بالای ۹۸ درصد	بالای ۹۰ درصد (در صورت کنترل دارویی)
نوع ایمپلنت پیشنهادی	روتین و استاندارد	ایمپلنت‌های با سطح فعال (Active Surface)

درنهایت، مهندسی دوباره لبخند؛ وقتی تخصص بر محدودیت‌های استخوان پیروز می‌شود!

ایمپلنت دندان و پوکی استخوان دو موضوع هستند که با بررسی‌های هوشمندانه تخصصی، هیچ ممنوعیتی برای یکدیگر ایجاد نمی‌کنند. بیمار مبتلا به پوکی استخوان که با اضطراب به کلینیک تخصصی کاشت ایمپلنت مراجعه می‌کند و تصور می‌کند که امکان کاشت ایمپلنت برای او نیست، با این پاسخ مواجه می‌شود که با رعایت نکاتی، می‌تواند تصمیم به کاشت ایمپلنت بگیرد و مانعی برای او وجود ندارد. واقعیت این است که ایمپلنت دندان را می‌توان برای افراد مبتلا به پوکی استخوان در نظر گرفت اما برای همه آن‌ها نمی‌توان یک نسخه واحد در نظر گرفت.

سوالات متداول بیماران – پاسخ‌های تخصصی