دوام ایمپلنت دندان به چگونگی مراقبت از آن بستگی دارد. بعد از کاشت ایمپلنت، بهخاطر میآورید که دندانپزشک یا جراح، تاکید کردند که روزی دو بار مسواک بزنید و برای پاکیزه نگهداشتن کامل اطراف ایمپلنت دندان، از نخ دندان هم استفاده کنید. اما زمانی که از نخ دندان معمولی استفاده میکنید، متوجه میشوید که نخ دندان همیشگی که استفاده میکردید، لثه اطراف ایمپلنت را آزار میدهد و به روکش آن گیر میکند. در چنین موقعیتی، با دو سوال مواجه میشوید. اول اینکه بهترین نخ مخصوص ایمپلنت، کدام است؟ و سوال دوم اینکه چطور باید از نخ دندان ایمپلنت استفاده کرد؟ در ادامه به هر دو سوال، پاسخ خواهیم داد و برندهای مناسب نخ ایمپلنت را معرفی خواهیم کرد.
چرا استفاده از نخ دندان بعد از جراحی ایمپلنت بسیار مهم است؟
دندان طبیعی دچار التهاب و عفونت میشود و درصورتیکه درمان بهموقع انجام نشود، بدنه دندان طبیعی دچار پوسیدگی میشود. این در حالی است که بدنه ایمپلنت دندانی، دچار پوسیدگی نمیشود؛ اما لثه و استخوان اطراف آن میتواند دچار التهاب و عفونت شود و مشکلاتی مانند موکوزیت اطراف ایمپلنت و در مراحل شدیدتر، به بیماری پریایمپلنتایتیس (عفونت ایمپلنت) منجر شود.
بنابراین، برای جلوگیری از روند التهاب و عفونت اطراف ایمپلنت دندان، وابسته به رعایت بهداشت دهان و دندان مانند استفاده از نخ دندان بعد از جراحی ایمپلنت است. در واقع، استفاده از نخ دندان باعث میشود پلاکهای جمع شده در اطراف ایمپلنت از بین بروند و خطر التهاب و عفونت از ایمپلنت دندان رفع شود. به زبان ساده، اگر پلاک و غذای گیر کرده در اطراف ایمپلنت دندان، تمیز نشود، لثه بهتدریج ملتهب میشود. گفتنی است که در این مرحله، نگهداری و مراقبتهای بعدی از ایمپلنت دندان، سختتر و پرهزینهتر میشود!
ویژگی و شکل ظاهری نخ مخصوص ایمپلنت
نخ مخصوص ایمپلنت با نخ معمولی دندان، تفاوتهای ظاهری دارد. این تفاوتها شامل موارد زیر میشود:
- سر سفت (Threader): نخ معمولی را برای استفاده از دندانهای طبیعی میتوان از بالا، بر میانه دندانها فرود آورد و بهراحتی، میان دندانها را از پلاک و باقیمانده غذاها پاک کرد. این در حالی است که برای رد کردن نخ بین ایمپلنت دندانی و دندانهای کناری آن، باید از نخ مخصوص ایمپلنت که سر سفت دارد استفاده کرد و آن را بهصورت افقی از میان دندانها عبور داد و میان دندان را تمیز کرد؛ بنابراین از ویژگیهای اصلی نخ مخصوص ایمپلنت، سر سفت آن است.
- بدنه متفاوت: بدنه نخ ایمپلنت، متفاوت از نخ معمولی دندان است. بدنه نخ ایمپلنت از سطحی اسفنجی و پهن تشکیل شده است.
- سازگار با دندان ایمپلنت: نخ مخصوص ایمپلنت با بدنهای نرم، برای لثه تازه درمانشده، طراحی شده است.
نخ مخصوص بریج و ایمپلنت TePe بر اساس توضیحات سازنده «پهن و اسفنجی» است و دو سر آن سفت است.
انواع نخ دندان ایمپلنت
نخ دندان ایمپلنت با انواع مختلف، عرضه میشود. در ادامه به معرفی هر کدام از انواع این نخ دندان خواهیم پرداخت.
۱. نخ پهن و نرم (Super Floss)
نخ پهن و نرم Super Floss از ۳ ویژگی منحربهفرد سرِ سفت، بدنه اسفنجی و قسمت معمولی تشکیل شده است. بر اساس منابع، استفاده از این نوع نخ دندان برای افرادی که اطراف ایمپلنت دندانیشان فاصله دارد و تصمیم به استفاده از نخ مخصوص ایمپلنت دارند میتواند گزینه مناسبی باشد.
۲. نخ TePe Bridge & Implant Floss
نخهای آماده و مخصوص TePe Bridge و Implant Floss برای استفاده ایمپلنت دندانی و بریج، طراحی شدند. دو سر این نوع نخهای مخصوص، برای عبور آسان از میان ایمپلنت و بریج و تسلط کافی در زمان استفاده، طراحی شدند.
۳. نخ PTFE (مانند Oral-B Glide Pro-Health)
این نخ را با نام نخ Glide هم میشناسند؛ این نوع نخ، معمولا حرکت خیلی روانی دارد و نسبت به دیگر نخهای مخصوص ایمپلنت، کمتر ریشریش میشود. برندهای Oral-B و Pro-Health از نخهای PTFE هستند. این نوع نخهای مخصوص ایمپلنت برای عبور از فضاهای تنگ طراحی شدند.
۴. نخهای تکرشتهای ضخیم
نخهای تکرشتهای که ضخیم هستند را با نام Monofilament هم میشناسند. این نخها، خیلی روان هستند و بهمراتب، کمتر ریشریش میشوند و از فضاهای تنگ، راحتتر عبور میکنند.
انتخاب نوع مناسب نخ دندان
بهترین نخ دندان برای هر نفر، میتواند نسبت به موقعیت و شرایط ایمپلنت دندان او، متفاوت باشد. در واقع، نمیتوان یک نسخه واحد از نخ دندان مخصوص ایمپلنت را برای تمام انواع ایمپلنت دندانی در نظر گرفت. به همین خاطر، میتوان با توجه به بریج و روکش و میزان اتصال ایمپلنتها به هم، انواع مختلفی از نخ مخصوص ایمپلنت را در نظر گرفت. این دستهبندیها شامل موارد زیر میشود.
- نخ دندان Super Floss یا TePe Bridge & Implant مناسب برای ایمپلنتهای نزدیک به هم و بریج و روکش متصل
- نخ دندان PTFE مناسب برای فضای خیلی تنگ و گیر کردن نخهای معمولی
- نخ دندان نرم و اسفنجی با فشار کم، مناسب برای لثه حساس یا تازه جراحی شده
نکته: بر اساس منابع، بهتر است از نخ مخصوص ایمپلنت بادقت بسیار زیادی استفاده شود. نخ دندان باید با دقت در اطراف ایمپلنت کشیده شود تا از باقیماندن الیاف نخ بر قسمتهای زبر یا برآمده ایمپلنت، جلوگیری شود.
نحوه صحیح و مراحل استفاده از نخ دندان برای ایمپلنت
- پس از تهیه نخ دندان مخصوص ایمپلنت (Super Floss) یا نخ دندانهای پهن و بدون موم (Tape)، حدود ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر از آن جدا کنید.
- سپس نخ را بین دو انگشت نگه دارید و آرام بین دندانها یا اطراف ایمپلنت هدایت کنید.
- نخ را بهآرامی دور پایه ایمپلنت بپیچید. برخلاف دندان طبیعی که نخ را بهصورت خطی بالا و پایین میبرید، در ایمپلنت بهتر است نخ را دور پایه (اباتمنت) حلقه کنید.
- با حرکاتی بسیار نرم، نخ را به زیر خط لثه هدایت کنید تا پلاکها و باقیمانده غذا خارج شوند. مراقب باشید فشار زیادی به لثه وارد نکنید تا اتصال لثه به ایمپلنت آسیب نبیند.
استفاده بادقت و مناسب از نخ دندان، تنها به چگونگی کشیدن آن مربوط نمیشود. در واقع، استفاده از نخ دندان مخصوص ایمپلنت را باید با درنظرگرفتن مراحلی، استفاده کرد. این مراحل به ترتیب زیر است.
| مرحله | نخ دندان |
|---|---|
| ۰–۷۲ ساعت | خودداری کامل |
| ۱–۲ هفته | نخ نرم ملایم |
| پس از ۲ هفته | روزانه کامل |
| بلندمدت | + واترجت |
مزایای استفاده منظم از نخ دندان برای ایمپلنت
منابع معتبر تاکید میکنند بر این موضوع که بهتر است استفاده از نخ دندان، به عادت تبدیل شود. استفاده منظم از نخ دندان مخصوص ایمپلنت، مزایای مختلفی برای سلامت و دوام ایمپلنت دندانی دارد. این مزایا، شامل موارد زیر میشود.
- التهاب و خونریزی لثه، بهویژه در اطراف ایمپلنت، کاهش مییابد.
- میزان پلاک در اطراف ایمپلنت، کاهش پیدا میکند.
- بوی بد دهان ناشی از گیر غذایی، کاهش مییابد.
- احتمال هزینههای درمانی در آینده مانند جرمگیریهای عمیق و درمان التهاب کاهش مییابد.
عواقب عدم استفاده از نخ دندان مخصوص ایمپلنت
واقعیت این است که مسواک ایمپلنت، بهتنهایی، نمیتواند پلاکهای اطراف ایمپلنت دندانی را پاک کند. بخشی از پلاک در میان ایمپلنت دندان و دندانهای کناری آن قرار میگیرند. به همین خاطر، استفاده از نخ دندان مخصوص ایمپلنت، باعث میشود تا بسیاری از خطرات ناشی از تجمع پلاک و در نهایت، عفونت، از ایمپلنت دندانی دور بماند. درصورتیکه نخ دندان و تمیز کردن قسمتهایی که مسواک به آنها نمیرسد، فراموش شود، میتوان انتظار التهاب بافت اطراف ایمپلنت را داشت. پاکیزگی میان ایمپلنتها و اطراف پروتز بهاندازهای مهم است که بسیاری از منابع، مروری بر این نکته دارند.
قیمت نخ دندان ایمپلنت
قیمت نخ دندان نسبت به برند، وارداتی بودن آن و تعدادی که در هر بسته قرار دارد، متفاوت است. با مراجعه به وبسایتهای معتبر میتوان نمونههای وارداتی و داخلی نخ مخصوص ایمپلنت را مشاهده کرد و از قیمت آنها آگاه شد.
در نهایت، نخ دندان ایمپلنت، کلید مراقبت و نگهداری از دندانهای ایمپلنتی
این نکته مهم را باید بهخاطر داشت که مسواک زدن نمیتواند به تنهایی، راهحل مراقبت و نگهداری از ایمپلنت دندانی باشد. در واقع، تمیز کردن میان دندانها و همچنین ایمپلنتهای دندانی با نخ مناسب ایمپلنت، راه نجات و دوام طولانیمدت ایمپلنت دندانی است.
سوالات متداول بیماران – پاسخهای تخصصی
خیر، نخ دندانهای معمولی معمولا برای تمیز کردن اطراف ایمپلنت کافی نیستند. به دلیل ساختار خاص روکش و اباتمنت، بهتر است از نخ دندان مخصوص ایمپلنت (Super Floss) استفاده کنید. نخ دندانهای مخصوص دارای یک بخش ضخیم و اسفنجی هستند که پلاکها را از فضاهای بازتر اطراف ایمپلنت بهتر پاک میکنند.
زمان دقیق شروع استفاده از نخ دندان به دستور پزشک و نوع جراحی شما بستگی دارد. به طور معمول، تا زمانی که لثه کاملا بهبود نیافته (حدود ۱ تا ۲ هفته بعد از جراحی)، نباید در آن ناحیه نخ دندان بکشید. اما پس از نصب روکش نهایی، استفاده از نخ دندان از همان روز اول برای جلوگیری از تجمع باکتریها ضروری است.
توصیه استاندارد دندانپزشکان، حداقل یک بار در روز (ترجیحا قبل از خواب) است. با این حال، اگر مستعد تجمع جرم هستید یا فواصل بین دندانی شما زیاد است، استفاده از آن بعد از هر وعده غذایی اصلی به سلامت بیشتر بافت لثه کمک میکند.
اگر به تازگی استفاده از نخ دندان را شروع کردهاید، مقدار کمی خونریزی در روزهای اول میتواند ناشی از التهاب خفیف لثه باشد و معمولا با ادامه رعایت بهداشت برطرف میشود. اما اگر:خونریزی مداوم و زیاد است؛لثه دچار قرمزی و تورم شدید شده؛ در هنگام نخ کشیدن درد احساس میکنید؛ حتما به دندانپزشک مراجعه کنید.
واترجت ابزاری عالی برای شستشوی فضاهای دور از دسترس است، اما به تنهایی جایگزین نخ دندان نمیشود. این دستگاه ذرات غذا را خارج میکند، ولی توانایی نخ دندان در ساییدن و حذف پلاکهای چسبنده از روی بدنه ایمپلنت را ندارد. بهترین حالت، استفاده ترکیبی از هر دو است.
