ایمپلنت دندان فقط یک عمل زیبایی نیست؛ بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت روی لبخند و سلامتی شماست! اما آیا میدانستید که بزرگترین دشمن این سرمایهگذاری، باکتریهایی هستند که در گوشهوکنار پایه ایمپلنت پنهان میشوند؟ استفاده از یک دهانشویه معمولی ممکن است نه تنها کمک نکند، بلکه بهمرورزمان باعث تحلیل لثه یا آسیب به قطعات فلزی ایمپلنت شود. در این مقاله، لیستی از بهترین دهانشویه برای ایمپلنت را معرفی میکنیم که تایید شده متخصصان هستند و عمر لبخند جدید شما را تضمین میکنند.
چرا انتخاب دهانشویه مناسب بعد از ایمپلنت اهمیت دارد؟
شستشوی دهان و دندان در حالت عادی، بیشتر با مسواک و نخ دندان انجام میشود. اما همین میزان رعایت بهداشت برای ایمپلنت دندانی، کافی نیست. قسمت جراحی شده و کاشت ایمپلنت دندان، بهویژه در روزها و ماههای اول، نسبت به تجمع باکتری و پلاک، بسیار حساس است.
از آنجایی که مسواک و نخ دندان، امکان پاک کردن مناسب نقاط دور از دسترس ایمپلنت دندان را ندارند، استفاده از دهانشویه میتواند راهکاری مناسب برای شستوشو و ضدعفونی ایمپلنت دندان باشد. گفتنی است که اطراف ایمپلنت و میان بخیههای لثه و ایمپلنت، جایی ایدهآل برای رشد باکتری است. از طرفی، نمیتوان با ابزارهایی مانند مسواک، این قسمت را پاک کرد؛ بنابراین مایع بودن دهانشویه، تنها گزینهای است که برای پاک کردن این ناحیه به کار میآید.
معیارهای انتخاب بهترین دهانشویه برای ایمپلنت
باید در نظر داشت که هر دهانشویهای برای ایمپلنت مناسب نیست. برای انتخاب بهترین دهانشویه برای ایمپلنت باید معیارهایی را در نظر گرفت؛ این معیارها شامل موارد زیر میشود.
۱. داشتن فعالیت ضدباکتریایی قوی
اولین و مهمترین ویژگی که دهانشویه ویژه ایمپلنت دندان باید داشته باشد، ویژگی آنتیباکتریال بودن آن است. استفاده از دهانشویه برای پیشگیری از تجمع باکتری در اطراف ایمپلنت انجام میشود. البته باید در نظر داشت که دهانشویه آنتیباکتریالی که انتخاب میکنیم باید بدون اینکه به بافت لثه آسیب وارد کند، میزان باکتریهای اطراف ایمپلنت را کاهش دهد.
۲. بدون الکل یا الکل کم (برای کاهش سوزش)
الکل باعث خشکشدن دهان میشود؛ دهان بدون بزاق هم به محیطی ایدهآل برای رشد باکتریها تبدیل میشود. این در حالی است که کاشت موفق ایمپلنت، نیاز به فضای مرطوب دهان دارد. بزاق دهان باعث میشود باکتریها بهراحتی شستوشو داده شوند و جریان ترمیم قسمتهای جراحی شده ایمپلنت با روند سریعتر انجام شود. استفاده از دهانشویههای بدون الکل نه تنها از سوزش شدید در محل جراحی جلوگیری میکند، بلکه رطوبت دهان را حفظ کرده و روند ترمیم بافتها را سرعت میبخشد.
۳. عدم تداخل با فرآیند جوش خوردن ایمپلنت
ادغام ایمپلنت، بهویژه در هفتههای اول بعد از کاشت، در مرحلهای حساس قرار دارد. استفاده از دهانشویه نباید روند جوشخوردن را مختل کند؛ بنابراین بهترین دهانشویه برای ایمپلنت را باید با دقت بسیار بالایی انتخاب کرد. برخی دهانشویههای اسیدی یا دارای مواد شیمیایی خشن میتوانند باعث خوردگی سطح تیتانیومی ایمپلنت شوند. دهانشویه ایدهآل باید دارای pH خنثی باشد تا یکپارچگی فلز ایمپلنت و استخوان فک را کاملاً حفظ کند.
۴. مناسب برای لثههای حساس و جراحیدیده
کاشت ایمپلنت با جراحی انجام میشود؛ بنابراین لثهها در مراحل جراحی و ایمپلنتگذاری، حساستر از حالت عادی هستند. به همین خاطر، استفاده از دهانشویه بعد از ایمپلنت باید بسیار ملایم باشد. این نکته هم در انتخاب بهترین دهانشویه برای ایمپلنت، بسیار مهم است که مواد حساسیتزا در دهانشویه وجود نداشته باشد. محصولاتی که حاوی ترکیباتی مثل آلوئهورا یا زینک هستند، به آرام شدن بافت لثه کمک کرده و از تورم و قرمزی آزاردهنده بعد از جراحی میکاهند.
همچنین بخوانید: مراقبتهای بعد از ایمپلنت دندان چیست؟
بهترین دهانشویه برای ایمپلنت دندان؛ بررسی ساختار و ترکیبات
تا به اینجا، متوجه شدیم که دهانشویه باید ویژگیهای متناسب با شرایط حساس ایمپلنت داشته باشد. حالا که با ویژگیهای کلی موردنیاز بهترین دهانشویه برای ایمپلنت دندان آشنا شدیم، بهتر است به معرفی و بررسی انواع دهانشویه بپردازیم. در ادامه، ساختار و مواد موجود در هر کدام از انواع دهانشویه را بررسی خواهیم کرد.
۱. دهانشویه کلرهگزیدین (Chlorhexidine)
یکی از دهانشویههایی که بعد از جراحی و کاشت ایمپلنت برای بیمار تجویز میشود، دهانشویه کلرهگزیدین (Chlorhexidine) است. دهانشویه کلرهگزیدین، یکی از قویترین دهانشویههای ضدباکتریایی است و گزینه مناسبی در روزهای اول بعد از جراحی ایمپلنت به شمار میآید.
۲. دهانشویه فلوراید دار (Fluoride Mouthwash)
همانطور که بهسلامت و حفاظت ایمپلنت دندان توجه میکنیم، باید مراقبت از دندانهای طبیعی را هم در نظر داشته باشیم. چراکه آسیبدیدن دندانهای طبیعی اطراف ایمپلنت میتواند بر سلامت ایمپلنت دندان هم تاثیر بگذارد. به همین خاطر، دهانشویه فلوراید دار (Fluoride Mouthwash) میتواند از دندانهای مجاور ایمپلنت، محافظت کند.
۳. دهانشویه بدون الکل با عصارههای طبیعی
ترکیب گیاهان دارویی مانند آلوئهورا، مریمگلی و بابونه از ترکیبهای ضدالتهاب به شمار میآیند. عصاره این گیاهان در دهانشویههای بدون الکل با عصاره طبیعی میتواند برای کاهش التهاب و آرامکردن لثه مناسب باشد. این دهانشویههای برای مصرف روزانه بعد از کاشت ایمپلنت مناسب هستند.
۴. دهانشویههای حاوی زایلیتول (Xylitol)
زایلیتول نوعی قند طبیعی است که باکتریها را فریب میدهد! در واقع، باکتریهای مخرب دهان، زایلیتول را مصرف میکنند اما نمیتوانند آن را هضم کنند، در نتیجه انرژیشان تمام شده و میمیرند. به همین خاطر، انتخاب دهانشویههای حاوی زایلیتول هم میتواند گزینه مناسبی باشد. از طرفی دیگر، این دهانشویهها از التهابات اطراف ایمپلنت جلوگیری میکنند؛ بنابراین دهانشویه حاوی زایلیتول را هم میتوان از انواع بهترین دهانشویه برای ایمپلنت در نظر گرفت.
۵. دهانشویههای حاوی استیل پیریدینیوم کلراید (CPC)
مدتی است که از مادهای به نام “CPC” در بسیاری از دهانشویههای جدید استفاده میکنند. گفتنی است که این ماده، خاصیت ضدباکتریایی دارد. وجود این ماده در دهانشویه به کاهش پلاک و التهاب کمک میکند. درصورتیکه دهانشویهای پیدا کردید که روی آن نوشته بود، حاوی استیل پیریدینیوم کلراید ، بدانید که ماده CPC در ترکیبات آن استفاده شده است.
۶. دهانشویههای حاوی مواد آنتیاکسیدان
ویتامین C و آلوئهورا از آنتیاکسیدان بالایی برخوردارند. بعضی از دهانشویهها از این ترکیب برای سرعت بخشیدن به روند ترمیم لثه و کاهش التهاب آن استفاده میکنند. این دهانشویه بهعنوان بهترین دهانشویه برای ایمپلنت دندان در دوران نقاهت بعد از کاشت به شمار میآید.
مقایسه دهانشویهها برای ایمپلنت دندان
| نوع دهانشویه | ویژگیها | مزایا | معایب | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| کلرهگزیدین | ضدباکتری بسیار قوی، استاندارد طلایی جراحی | ضدعفونی فوقالعاده محل زخم و بخیهها | تغییر رنگ دندان و اختلال چشایی در مصرف طولانی | ۲ هفته اول بعد از جراحی و کنترل عفونتهای حاد |
| فلوراید دار | تقویت مینای دندان (با pH خنثی) | محافظت از دندانهای طبیعی مجاور ایمپلنت | اثر ضدعفونی ضعیفتر | پیشگیری از پوسیدگی دندانهای همسایه |
| بدون الکل با عصارههای طبیعی | ملایم، حاوی عصاره آلوئهورا و بابونه | عدم ایجاد خشکی دهان و سوزش لثه | قدرت میکروبکشی کمتر نسبت به کلرهگزیدین | استفاده روزانه و مداوم برای لثههای حساس |
| زایلیتول | مهارکننده رشد باکتریهای مخرب | جلوگیری از چسبیدن جرم (پلاک) به پایه ایمپلنت | تأثیرگذاری تدریجی و نیاز به تداوم | پیشگیری بلندمدت از پری-ایمپلنتیتیس |
| استیل پیریدینیوم کلراید (CPC) | ضدعفونیکننده وسیعالطیف | کاهش پلاک بدون ایجاد لک و تغییر رنگ دندان | احتمال ایجاد حساسیت در برخی افراد | جایگزین ایمن کلرهگزیدین برای مصرف طولانیمدت |
| مواد آنتیاکسیدان | حاوی ویتامین C، E و مواد ترمیمکننده | سرعت بخشیدن به بازسازی بافت لثه اطراف ایمپلنت | قیمت بالاتر و اثر ضدباکتری محدودتر | دوران نقاهت پس از جراحی و بهبود سلامت بافت نرم |
برندهای دهانشویه برای ایمپلنت
بهترین دهانشویههای بازار که میتوانید برای ایمپلنت استفاده کنید شامل موارد زیر است.
۱. دهانشویه ACT فلورایدی و بدون الکل
این دهانشویه برای ایمپلنت دندان انتخاب مناسبی است؛ زیرا حاوی زایلیتول است و میتواند اثرات آرامبخش در دهان خشک داشته باشد و بزاق دهان را افزایش دهد. فلوراید موجود در این دهانشویه از پوسیدگی دندان پیشگیری کرده و پوسیدگیهای سطحی را نیز ترمیم میکند.
۲. دهانشویه TheraBreath Healthy Smile
تحقیقات نشان داده است که این دهانشویه اثرات بسیار خوبی در کاهش باکتریهای دهان دارد. به همین دلیل میتواند انتخاب مناسبی برای دندانهای ایمپلنتی باشد. این دهانشویه توصیه بسیاری از دندانپزشکان شناخته شده است.
۳. دهانشویه ایمپلنت Crest Pro-Health
این دهانشویه نیز برای ایمپلنت مناسب است و عملکرد خوبی در پر کردن حفرههای دهانی دارد. با استفاده از این دهانشویه برای ایمپلنت، بهداشت آنها را تضمین میکند و دهانی خوشبو خواهید داشت. این محلول اثر خوبی روی کاهش آثار التهاب و قرمزی لثهها دارد.
۴. دهانشویه Listerine
معمولا دندانپزشکان به بیمارانی که آلرژی یا حساسیت دارند استفاده از این محصول را توصیه میکنند. آثار ضدآلرژی این محصول بسیار خوب بوده و باعث کاهش التهاب، خارش و تورم میگردد. استفاده از این دهانشویه حساسیت دندانهای شما در مقابل غذاهای سرد و گرم را نیز کاهش میدهد. این محصول حاوی اگزالات پتاسیم است و طعم نعناع دارد که باعث خوشبویی دهان شما میشود.
۵. دهانشویه CloSYS
این دهانشویه فاقد رنگ است و در درازمدت تاثیر کمتری بر رنگ دندانهای شما خواهد داشت. از طرفی دیگر الکل ندارد و حاوی مواد ساینده نیست و به تاج دندانهای ایمپلنت آسیب نمیزند. همچنین ضدحساسیت است و باعث سوزش یا خارش لثهها نمیشود.
۶. دهانشویه Oral-B Pro-Expert Clinic Line
نام دهانشویه Oral-B Pro-Expert Clinic Line در میان دیگر انواع بهترین دهانشویه برای ایمپلنت دندان، جایگاه ویژهای دارد. این دهانشویه، اصلا برای لثههای حساس ساخته شده است. از آنجایی که ایمپلنت، بهویژه در روزها و ماههای اولیه بعد از کاشت، در موقعیتی حساس قرار دارد، پس دهانشویه Oral-B Pro-Expert Clinic Line گزینه مناسبی بهحساب میآید.
دهانشویه خانگی بعد از ایمپلنت
گفتنی است که علاوه بر دهانشویههایی که در داروخانهها پیدا میشود و پزشکان تجویز میکنند، دهانشویههای خانگی هم برای کاهش ورم و کاهش باکتری به کار میآیند. در ادامه به معرفی این دهانشویههای خانگی خواهیم پرداخت.
۱. آب نمک گرم (Saline Rinse)
سادهترین دهانشویه خانگی که البته تاثیر بسیار زیادی هم در کاهش التهاب و ضدعفونیکردن محیط دهان دارد، آب نمک گرم است. این محلول خانگی به ضدعفونیشدن فضای دهان کمک میکند و برای کاهش پلاک و باکتری در روزهای اول بعد از جراحی، گزینهای ایدهآل به شمار میآید.
طرز تهیه: نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم (نه داغ!) حل کنید.
۲. جوششیرین یا محلول آنتیباکتریال خانگی
محلول جوششیرین هم از دیگر انواع دهانشویه آنتیباکتریال خانگی بهحساب میآید. البته دو نکته را باید در مورد محلول جوششیرین در نظر داشته باشیم. نکته اول، محلول جوششیرین باید بهصورت محدود استفاده شود. نکته دوم، قبل از استفاده، باید رقیق شده باشد. دقت داشته باشید که این محلول برای متعادلکردن pH دهان، دهانشویه خانگی مناسبی است؛ اما نباید جایگزین دهانشویههای تخصصی شود.
طرز تهیه: یک قاشق چایخوری جوششیرین را در یک فنجان آب حل کرده و دهان را با آن بشویید.
چطور از دهانشویه بعد از ایمپلنت استفاده کنیم؟
با شناخت انواع دهانشویههای خانگی و تخصصی، باید نسبت به نحوه صحیح استفاده از دهانشویه هم آگاه شویم. استفاده از دهانشویه، کار سختی نیست و مراحل پیچیدهای ندارد. رعایت تنها چند نکته، کافی است.
۱. زمانبندی طلایی؛ پس از مسواک و نخ دندان
هرگز دهانشویه را جایگزین مسواک یا نخ دندان مخصوص ایمپلنت نکنید. ابتدا با مسواک و نخ دندان، پلاکهای فیزیکی را از اطراف ایمپلنت جدا کنید تا راه برای نفوذ دهانشویه به شیارهای لثه باز شود.
نکته: اگر از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده میکنید، بهتر است ۳۰ دقیقه بین مسواکزدن و استفاده از دهانشویه فاصله بگذارید تا اثرات خمیردندان خنثی نشود.
۲. مقدار مناسب و زمان قرقره کردن
مقدار استاندارد معمولا ۱۵ تا ۲۰ میلیلیتر (به اندازه درِ بطری) است. دهانشویه را به مدت ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه در دهان بچرخانید. سعی کنید محلول را به آرامی به سمت ناحیهای که ایمپلنت قرار دارد هدایت کنید تا تمام باکتریهای پنهان در مرز لثه و پروتز از بین بروند.
نکته: بخیهها در روزهای اول بعد از کاشت ایمپلنت، به شدت حساس هستند. بنابراین از غرغره شدید محلول دهانشویه – چه خانگی و چه تخصصی – خودداری کنید.
۳. قانون تخلیه بدون شستشو
بزرگترین اشتباه، شستن دهان با آب بلافاصله بعد از استفاده از دهانشویه است! بعد از تخلیه دهانشویه، حداقل تا ۳۰ دقیقه نه چیزی بخورید، نه بنوشید و نه دهان را با آب بشویید. این زمان اجازه میدهد تا مواد فعال (مثل کلرهگزیدین یا CPC) روی سطح ایمپلنت باقیمانده و لایه محافظ تشکیل دهند.
چند ساعت بعد از ایمپلنت دهان شویه استفاده کنیم؟
پاسخ به این سوال، به نظر دندانپزشک بستگی دارد. اما دهانشویه، معمولا ۲۴ ساعت بعد از جراحی استفاده میشود.
چه زمانی نباید دهانشویه استفاده کنید؟
استفاده از دهانشویه بعد از ایمپلنت در ۳ حالت توصیه نمیشود. اولین حالت، ۲۴ ساعت اول بعد از ایمپلنت، دومین حالت، زمانی که خونریزی فعال داریم و سومین حالت، درصورتیکه از کلرهگزیدین بدون تجویز پزشک و در بلند مدت استفاده کردیم.
در نهایت، انتخاب دهانشویه مناسب میتواند سلامت ایمپلنت شما را تضمین کند!
ایمپلنت میتواند ظاهر و عملکرد دندان طبیعی شما را بازسازی کند. با این حال برای اینکه عمر آن افزایش یابد لازم است که نسبت به مراقبت از آن جدیت بیشتری به خرج دهید. رعایت بهداشت دهان و دندان مهمترین عاملی است که موجب افزایش طول عمر ایمپلنت میشود. با استفاده از دهانشویه میتوانید جلوی رشد باکتری در دهان خود را بگیرید؛ زیرا به طور طبیعی زیر تاج ایمپلنت میتواند به محل برای تجمع باکتریها تبدیل شود.
سوالات متداول بیماران – پاسخهای تخصصی
بله. دهانشویه میتواند به پیشگیری از عفونت و التهاب کمک کند.
خیر. درصورتیکه طولانیمدت از دهانشویه کلرهگزیدین برای مدت بیش از دو هفته استفاده شود، میتوان انتظار تغییر رنگ دندانها و اختلال در فلور طبیعی دهان را داشت.
با نظر پزشک و ۲۴ ساعت بعد از کاشت ایمپلنت و بعد از مسواک زدن.
