بعد از ماهها یا سالها، نداشتن دندان و پنهان کردن لبخند، حالا از حضور ایمپلنت دندان جدید بهجای دندان ازدسترفته، خوشحال هستید. وقتی دندان از دست میرود، اولین چیزی که دلمان برایش تنگ میشود «لذت جویدن» است؛ از گاز زدن یک سیب ترد تا مزه کردن نان تازه. ایمپلنت دندانی دقیقا برای همین لحظه طراحی شده است؛ تا بعد از یک دوره کوتاه مراقبت، دوباره بخش زیادی از قدرت جویدن طبیعی را به شما برگرداند و سفره را بدون استرس درد و لقی تجربه کنید. اما در چنین شرایطی، این سوال مطرح است که جویدن با دندان ایمپلنت مانند همان دندان طبیعی است؟ آیا باید نکاتی را در مورد جویدن غذا با دندان ایمپلنت، بهویژه در روزها و ماههای اول در نظر داشته باشیم؟
ایمپلنت و مکانیزم جویدن
وقتی با دندان ایمپلنت غذا میجوید، در واقع نیروی فک شما از طریق یک «ریشه مصنوعی» مستقیم به استخوان فک منتقل میشود؛ مثل پایه فلزی محکمی که بدون لقی در بتن قفل شده است. همین اتصال سفت و مستقیم باعث میشود ایمپلنت هنگام جویدن خیلی ثابت باشد و لق نزند، اما درعینحال آن نرمی و «حس ظریف فشار» دندان طبیعی را نداشته باشد.
در دندان طبیعی، دور ریشه یک لایه نرم (رباط پریودنتال) وجود دارد که مثل ضربهگیر عمل میکند و به مغز کمک میکند فشار جویدن را دقیقتر احساس کند. در ایمپلنت این ضربهگیر وجود ندارد، برای همین بعضی افراد فکر میکنند جویدن با ایمپلنت کمحستر است و آن را به ضعف ایمپلنت ربط میدهند، در حالیکه این فقط تفاوت نوع اتصال است، نه نشانه ضعف!
چه زمانی بعد از ایمپلنت میتوان غذا خوردن و جویدن را شروع کرد؟
بیشتر افرادی که بهتازگی ایمپلنت دندانی کاشتند، این سوال مشترک را از دندانپزشک میپرسند؛ «دکتر، کی میتونم با ایمپلنت، راحت غذا بجوم؟» معمولا بعد از حدود ۱ تا ۲ ساعت، وقتی بیحسی از بین رفت و خونریزی کنترل شد، میتوانید خوردن را با مایعات و غذاهای خیلی نرم و خنک شروع کنید؛ بدون اینکه روی ناحیه ایمپلنت بجوید.
اما جویدن با دندان ایمپلنت را میتوان به ۴ مرحله در بازههای زمانی مختلف، دستهبندی کرد.
- یک تا دو روز اول بعد از کاشت ایمپلنت: غذاها باید بافت نرم داشته باشند و ترجیحا خنک باشند. غذای سفت و داغ میتواند برای بافت در حال ترمیم اطراف ایمپلنت، خطرناک باشد.
- بعد از هفته اول: تا ۷ روز بعد از ایمپلنت از جویدن غذا با دندان ایمپلنت به طور مستقیم، خودداری کنید.
- ۶ تا ۱۲ هفته بعد از کاشت ایمپلنت: بعد از نزدیک به ۳ ماه از زمان کاشت ایمپلنت دندان، جویدن غذا با دندان ایمپلنت را به آرامی و به تدریج شروع کنید.
- جوش خوردن کامل ایمپلنت دندان بعد از ۳ تا ۶ ماه: بعد از این بازه زمانی میتوان با خیال راحت میتوان با ایمپلنت دندان، غذا را جوید.
نکته: آداب جویدن غذا بعد از کاشت ایمپلنت، با توجه به بازههای زمانی مختلف توضیح داده شد. اما برای اینکه دقیقا بدانیم در روزها و ماههای اول بعد از کاشت ایمپلنت، چه غذاهایی میتوانیم میل کنیم، بهتر است به مطلب «بعد از ایمپلنت چه بخوریم؟» مراجعه کنیم.
| بازه زمانی بعد از ایمپلنت | نوع غذا و شیوه جویدن |
| ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول | غذای نرم و خنک |
| بعد از هفته اول | جویدن غذا با دندانهای دیگر |
| ۶ تا ۱۲ | جویدن با دندان ایمپلنت به آرامی و به تدریج |
| ۳ تا ۶ ماه در صورت جوش خوردن کامل | جویدن کامل و عادی |
| نکته: عجله کردن در مراحل جویدن، خطر شکست ایمپلنت را افزایش میدهد! | |
احساس جویدن با ایمپلنت (طبیعی یا متفاوت؟)
تجربه مشترکی از احساس جویدن با دندان ایمپلنت میان افرادی است که ایمپلنت کاشتند. آنها یک جمله مشترک را تکرار میکنند؛ «بعد از اینکه دندان ایمپلنت کاشتم، انگار دندون مال خودم نبود. اما بعدش فراموش کردم ایمپلنته و مثل باقی دندونام شد!».
اما بررسی دقیقتر تجربه جویدن با ایمپلنت را میتوان به این صورت دستهبندی کرد. دلیل اصلی اینکه وجود ایمپلنت، بعد از مدتی، عادی میشود، این است که مغز وجود ایمپلنت دندانی را به مرور زمان، مانند باقی دندانها میپذیرد.
تکنیک صحیح جویدن با دندان ایمپلنت
نگرانی در مورد اینکه چطور باید به دندان ایمپلنت تازه کاشته شده، غذا را بجویم، بسیار بهجا است. اما جای نگرانی نیست؛ چراکه شیوه صحیح جویدن با دندان ایمپلنت، بر اساس مطالعات، ارائه شده است. نام شیوههای علمی جویدن غذا با دندان ایمپلنت را با نام «تکنیکهای طلایی» میشناسند.
تکنیکهای طلایی شامل موارد زیر میشود:
- لقمهها را با اندازههای کوچکتر، تقسیم کنید و میل کنید.
- فشار جویدن را بین دو طرف دهان، تقسیم کنید.
- از شکستن آجیل و یخ یا خوراکیهایی مشابه با ایمپلنت دندانی خودداری کنید. البته پیشنهاد میشود که از جویدن و شکستن این نوع خوراکیها، به طور کلی، پرهیز کنید.
- غذا را با یک طرف دهان، نجوید.
- همزمان از دندانهای طبیعی هم برای جویدن خوراکی، کمک بگیرید.
مزایای بهبود جویدن با ایمپلنت
رعایت نکات طلایی و جویدن صحیح با ایمپلنت دندانی میتواند رویه سلامتی ایمپلنت را بهبود دهد و اتفاقات زیر را رقم بزند.
- توانایی رو به افزایش خرد کردن غذا
- جویدن بهتر و هضم بهتر
- تسلط بهتر بر تکلم
- افزایش اعتمادبهنفس هنگام غذا خوردن
عوارض و خطاهای رایج در جویدن با ایمپلنت
گفتنی است که بسیاری از عوارض و مشکلاتی که برای ایمپلنت به وجود میآید، ناشی از خطای کاربر است نه ساختار و کاشت ایمپلنت. اما این خطاها، شامل چه مواردی میشود؟
- جویدن طبیعی غذا با ایمپلنت دندان (زودتر از جوش خوردن کامل)
- دندانقروچه
- فشار بیش از اندازه بر ایمپلنت دندانی
- تنظیم نامناسب ارتفاع روکش
نکته: خطاهای اشاره شده، باعث التهاب درد یا لق شدن ایمپلنت دندان میشود.
جدول جویدن با دندان ایمپلنت در فازهای مختلف بهبودی
جویدن با دندان ایمپلنت باید در هر مرحله از بهبودی، با احتیاط و با در نظر گرفتن ابعاد ایمنی انجام شود. جویدن با دندان ایمپلنت در فازهای مختلف بهبودی را میتوان در ۳ فاز، دستهبندی کرد.
| فاز بهبودی | نوع جویدن |
| فاز جراحی | غذاهای نرم |
| فاز ترمیم | جویدن غیرمستقیم |
| فاز نهایی | جویدن کامل و طبیعی غذا |
مقایسه جویدن با دندان ایمپلنت شده و دندان طبیعی
تفاوتهایی میان جویدن با دندان ایمپلنت با دندان طبیعی وجود دارد. پیشتر به تفاوتهای کلی این دو نوع دندان پرداختیم. اما بهتر است با جزئیات بیشتر به بررسی تفاوتها بپردازیم.
| ویژگی | ایمپلنت دندانی | دندان طبیعی |
| قدرت جویدن | خوب | عالی |
| ثبات | بسیار بالا | متوسط |
| ماندگاری | مقاوم به پوسیدگی، دوام مادامالعمر | مستعد پوسیدگی و شکستگی |
| حس فشار | کمتر | کاملا حس میشود. |
احساس لقی هنگام جویدن با دندان ایمپلنت
مراقبت از ایمپلنت دندانی و رعایت فازهای جویدن غذا با ایمپلنت دندان میتواند تا اندازه قابل توجهای به کاهش احتمال لقی و شکست ایمپلنت کمک کند. اما با این حال، احساس لقی، هنگام جویدن با دندان ایمپلنت میتواند نشاندهنده یکی از ۳ اتفاق زیر باشد.
- شل شدن روکش ایمپلنت
- مشکل در بخش اباتمنت
- التهاب لثه
بنابراین در صورتی که هنگام جویدن، احساس لقی ایمپلنت دندانی داشتید، هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
احساس بلندی هنگام جویدن با دندان ایمپلنت
ممکن است هنگام جویدن با دندان ایمپلنت، احساس بلندی و ناهماهنگی داشته باشیم. این اتفاق از تنظیم نبودن ارتفاع روکش با دیگر دندانها است. این مشکل میتواند به راحتی و در یک جلسه برطرف شود. اما در صورتی که بلندی ارتفاع روکش تنظیم نشود، ممکن از یکی از مشکلات زیر به وجود بیاید.
- درد فک
- شکست روکش
- فشار بیش از اندازه به ایمپلنت
در نهایت، جویدن با ایمپلنت، یک مرحله حیاتی در درمان!
روند کاشت ایمپلنت، تنها به مرحله قرار دادن آن در استخوان فک مربوط نمیشود. درست جویدن با دندان ایمپلنت هم از مراحلی است که هر فرد باید با رعایت آن، به روند جوش خوردن دندان ایمپلنت با استخوان فک کمک کند. بنابراین، هر آنچه که برای رعایت این مهم لازم بود، در این مطلب اشاره شد و توضیح داده شد. یاد گرفتنِ درست جویدن با دندان ایمپلنت، بخش پایانی و مهم درمان است. با رعایت شیوهها و نکاتی که در این فرصت ارائه شد، میتوان از مشکلات ناشی از جویدن اشتباه با ایمپلنت دندان جلوگیری کرد.
سوالات متداول بیماران – پاسخهای تخصصی
لقمههای غذا را کوچک کنید و بجویید. از جویدن غذاهای سفت پرهیز کنید. غذا را بهصورت متعادل بین دو طرف دهان، تقسیم کنید تا فشار جویدن متعادل شود.
بعد از تکمیل روند جوش خوردن ایمپلنت، میتوان خوراکیهایی مانند استیک یا سیب هم خورد.
حداقل ۲ تا ۳ ماه. این مورد باید با نظر پزشک انجام شود.
جویدن غذا را متوقف کنید و هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
قدرت جویدن ایمپلنت دندانی، به ویژه در جایگاه دندان آسیاب، بیشتر از دندان طبیعی است.
