درصورتیکه دندانها را مانند مهرههای صفحه شطرنج تصور کنیم و حالا بخواهیم آنها را در نظمی جدید قرار دهیم، باید تصمیم بگیریم که اول باید جای خالی مهرهها را پر کنیم یا نظم و ترتیب را در اولویت قرار دهیم! کاشت ایمپلنت را میتوان همان پر کردن جای خالی مهره در نظر گرفت و نظم جدید را، ارتودنسی. در این فرصت، پاسخی کامل به افرادی خواهیم داد که بین ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی مردد هستند.
آیا ترتیب انجام ایمپلنت و ارتودنسی اهمیت دارد؟
این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است. ایمپلنت دندان بعد از کاشت و جوش خوردن به استخوان فک (Osseointegration) حرکت نمیکند. این در حالی است که ارتودنسی با حرکت دادن کنترل شده دندانها انجام میشود. به همین خاطر، باید ترتیب درمان را بهدرستی انجام داد. در غیر اینصورت، کاشت ایمپلنت میتواند با مشکلات زیر همراه شود.
- کمبود فضا برای ایمپلنت
- قرار گرفتن نادرست پایه ایمپلنت
- اختلال در جفت شدن دندانها
- درمان طولانی
- درمانهای اصلاحی پرهزینه
در واقع، ترتیب درست زمان انجام ایمپلنت یا ارتودنسی مانند نقشهریزی، قبل از ساخت ساختمان است.
در اکثر موارد، ایمپلنت قبل از ارتودنسی انجام میشود یا بعد از آن؟
در بسیاری از موارد، ارتودنسی قبل از انجام ایمپلنت توصیه میشود. بر اساس منابع AAO، اول باید موقعیت دندانها اصلاح شود و بعد ایمپلنت در محل مناسب قرار گیرد.
اما چرا این روش، مناسبتر است؟
چراکه ارتودنسی قبل از انجام ایمپلنت میتواند:
- فضای مناسب برای کاشت ایمپلنت ایجاد کند.
- جفت شدن دندانها و اکلوژن را اصلاح کند.
- محل نهایی ایمپلنت را مشخص کند.
- ریشههای دندانهای دیگر را از محل ایمپلنت دور کند.
در پاسخ به این سوال که ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی مناسب است؟ میتوان گفت که ابتدا ارتودنسی انجام شود و بعد از آن، ایمپلنت.
چرا معمولاً ایمپلنت بعد از ارتودنسی توصیه میشود؟
دلایل علمی مختلفی وجود دارد که ارتودنسی قبل از ایمپلنت را توصیه میکند.
۱. ثابت بودن ایمپلنت
ایمپلنت دندانی مانند دندانهای طبیعی، ویژگی جابهجا شدن را ندارد و نمیتوان با روش ارتودنسی، آن را جابهجا کرد. به همین خاطر، ارتودنسی قبل از ایمپلنت توصیه میشود.
۲. فضای مناسب برای جایگزینی دندان
گاهی جای دندان از دست رفته برای کاشت ایمپلنت، کم است. ارتودنسی با مرتب کردن دندانها میتواند جای کافی برای کاشت ایمپلنت را فراهم کند.
۳. اصلاح جفت شدن دندانها قبل از کاشت
درصورتیکه جفت شدن دو فک و نحوه بسته شدن دندانها مناسب نباشد، کاشت ایمپلنت قبل از ارتودنسی میتواند فشار نامناسب را بیشتر کند.
۴. افزایش طول عمر ایمپلنت
ارتودنسی با برقرار کردن نیروهای متعادل در فک میتواند موفقیت ایمپلنت را افزایش دهد.
در چه شرایطی ممکن است ایمپلنت قبل از ارتودنسی انجام شود؟
البته شرایطی هم هست که میشود با توجه به آن، گاهی ایمپلنت قبل از ارتودنسی انجام شود. این شرایط شامل موارد زیر میشود.
- درصورتیکه انجام ارتودنسی، محدود باشد و موقعیت دندانها مناسب باشد.
- درصورتیکه ایمپلنت بهعنوان تکیهگاه درمان، کارآمد باشد.
- درصورتیکه تأخیر در ایمپلنت موجب تحلیل بیشتر استخوان شود.
- درصورتیکه ایمپلنت در ناحیه لبخند بیمار باشد و باید هر چه سریعتر انجام شود.
اگر ایمپلنت قبل از ارتودنسی انجام شود چه مشکلاتی ممکن است ایجاد شود؟
ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی، تصمیم بسیار مهمی است. مشکلاتی که ممکن است ایمپلنت قبل از ارتودنسی به وجود بیاورد، شامل موارد زیر میشود.
- حرکت دندانها محدود میشود!
- در طرح درمان ارتودنسی اختلال وارد میشود!
- بین دندانها، تماس درست برقرار نمیشود!
- ممکن است نیاز به برداشتن و جایگزینی دوباره ایمپلنت پیش بیاید.
انجام ایمپلنت قبل از ارتودنسی مانند این است که وسط بازی شطرنج، یک مهره را در جایی از صفحه، بچسبانید!
| موقعیت دهان و دندان بیمار | اولویت درمان | دلیل ترتیب اولویت |
|---|---|---|
| تحلیل استخوان در محل دندان از دسترفته | امکان ایمپلنتگذاری سریعتر | جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان |
| وجود ایمپلنت قدیمی | ارتودنسی با وجود ایمپلنت قدیمی | برنامه ارتودنسی با توجه به وجود ایمپلنت |
| استفاده تکیهگاه از ایمپلنت | ابتدا ایمپلنت (در موارد خاص) | استفاده از ایمپلنت به عنوان تکیهگاه |
| بسته شدن فضای دندان از دسترفته | اولویت با ارتودنسی | باز کردن فضا برای کاشت صحیح ایمپلنت |
| دندانهای نامرتب و شلوغ | اولویت با ارتودنسی | ایجاد فضای استاندارد برای جایگذاری ایمپلنت |
بهترین زمان برای انجام ایمپلنت بعد از ارتودنسی چه زمانی است؟
معمولا موقعیتهای زیر، بهترین زمان ایمپلنت بعد از ارتودنسی هستند.
- جا افتادن ارتودنسی کامل شود.
- موقعیت دندانها بعد از ارتودنسی تثبیت شود.
- ارزیابیهای نهایی برای جفت شدن دندانها انجام شود.
- مرحله Retention شروع شود.
بسیاری از متخصصان ترجیح میدهند تا ایمپلنت بعد از ارتودنسی را با ۱ تا ۶ ماه فاصله از کامل شدن روند ارتودنسی انجام دهند!
آیا میتوان ایمپلنت و ارتودنسی همزمان انجام داد؟
بله. البته در بعضی از موارد میتوان ایمپلنت و ارتودنسی را همزمان انجام داد. به یاد داشته باشید که این روش برای همه مناسب نیست!
درمان همزمان میتواند کاربردهایی داشته باشد. مانند موارد زیر:
- درمانهای پیچیده و چند رشتهای
- تسلط همزمان بر فضای فک
- به کار بردن مینی ایمپلنت یا ایمپلنت موقت
- درمان در بازه زمانی محدود در بزرگسالان
البته روش همزمان ایمپلنت و ارتودنسی، مزایا و معایبی هم دارد.
مزایای همزمان ایمپلنت و ارتودنسی
در روش همزمان، متخصص میتواند برنامه یکپارچهای را در نظر بگیرد و زمان کلی درمان را هم کوتاهتر کند.
معایب همزمان ایمپلنت و ارتودنسی
این روش میتواند پیچیدگیهایی داشته باشد و همچنین برای انجام آن، نیاز به هماهنگی بالای متخصصان دارد. از طرفی دیگر، ممکن است احتمال هزینه بیشتر هم باشد.
نقش متخصص در تعیین ترتیب درمان چیست؟
متخصص، نقشی حیاتی در تعیین ترتیب درمان دارد؛ تصمیم در مورد اینکه ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی انجام شود، وابسته به درنظرگرفتن موارد زیر است.
- وضعیت استخوان فک
- در نظر گرفتن محل دندان از دسترفته
- وضعیت جفت شدن دندانها
- بررسی نیاز به جراحی یا پیوند استخوان
- در نظر گرفتن طرح لبخند
- ناهنجاریهای فک
معمولا این تصمیمگیری با همکاری متخصص ارتودنسی، متخصص ایمپلنت یا جراح فک و پروستودنتیست (در موارد پیچیده) انجام میشود.
هزینه و مدت زمان درمان در هر حالت چگونه تغییر میکند؟
درصورتیکه اول، ارتودنسی انجام شود، هزینهها بهاینترتیب کاهش مییابد:
- نیاز به اصلاح درمانی کمتر میشود.
- ایمپلنت با جایگذاری دقیقتری انجام میشود.
- ریسک کاهش مییابد.
مدت زمان با انجام ایمپلنت بعد از ارتودنسی بیشتر میشود؛ اما هزینههای احتمالی کاهش مییابد.
در نهایت، شطرنج لبخند؛ مهره ایمپلنت را در زمان درست حرکت دهید!
اگر بخواهیم پاسخ مستقیمی به تردید در مورد موضوع ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی ارائه دهیم، باید گفت که ارتودنسی قبل از ایمپلنت، بهترین گزینه است. اما در نظر داشته باشید که هیچ نسخه واحدی را نمیتوان برای همه افراد در نظر گرفت. به این معنی که گاهی درمان، بسته به شرایط هر فرد، میتواند تغییر کند. به همین خاطر، اجازه دهید متخصص در مورد اولویت ایمپلنت قبل یا بعد از ارتودنسی، تصمیم بگیرد.
سوالات متداول بیماران – پاسخهای تخصصی
آیا بعد از ایمپلنت میشود ارتودنسی کرد؟
بله اما از آنجایی که ایمپلنت دندانی حرکت نمیکند، ممکن است درمان با ارتودنسی با محدودیت مواجه شود.
ارتودنسی دندان ایمپلنت شده امکانپذیر است؟
خیر. تنها میتوان دندانهای اطراف ایمپلنت را ارتودنسی کرد.
آیا سیمهای ارتودنسی باعث شل شدن ایمپلنت میشوند؟
خیر. سیمهای ارتودنسی، نمیتوانند تاثیری روی ایمپلنت دندانی شود.
چقدر زمان باید بین این دو درمان فاصله باشد؟
معمولا بین ۱ تا ۶ ماه، بنابر توصیه متخصص، در نظر گرفته میشود.
آیا هزینه درمان همزمان بیشتر است؟
گاهی بهخاطر پیچیدگی و نیاز به هماهنگی بیشتر، نیاز به هزینه بیشتر است.
آیا ایمپلنت دندان میتواند حرکت دندانها در ارتودنسی را مختل کند؟
درصورتیکه در زمان نامناسب انجام شده باشد، بله میتواند اختلال در ارتودنسی ایجاد کند.
اگر دندان از دست رفته داشته باشیم، ارتودنسی انجام دهیم یا اول ایمپلنت؟
در بسیاری از موارد، توصیه میشود که ارتودنسی قبل از انجام ایمپلنت انجام شود. اما تصمیم نهایی را متخصص میگیرد.
