تاثیر داروها بر ایمپلنت دندان | چه داروهایی ریسک شکست ایمپلنت را افزایش می‌دهند؟

فهرست مطالب

بسیاری از بیماران تاثیر داروها بر ایمپلنت دندان را بی‌اهمیت فرض می‌کنند. به همین دلیل، هنگام مراجعه برای کاشت ایمپلنت، مصرف داروهایی مانند قرص‌های پوکی استخوان، داروهای ضدافسردگی، کورتون‌ها یا داروهای معده را موضوع مهمی نمی‌دانند.

اما تحقیقات نشان می‌دهد که برخی از این داروها می‌توانند بر روند ترمیم استخوان، جوش خوردن ایمپلنت به فک و حتی احتمال شکست درمان تاثیر بگذارند! البته این موضوع به این معنا نیست که مصرف این داروها مانع انجام ایمپلنت می‌شود؛ بلکه دندان‌پزشک باید از سوابق پزشکی و داروهای مصرفی بیمار آگاه باشد تا بتواند بهترین برنامه درمانی را انتخاب کند.

در ادامه بررسی می‌کنیم که کدام داروها ممکن است بر موفقیت ایمپلنت دندان تاثیر بگذارند و بیماران قبل از جراحی ایمپلنت باید به چه نکاتی توجه کنند.

آیا داروها می‌توانند روی موفقیت ایمپلنت تاثیر بگذارند؟

بله. برخی داروها می‌توانند احتمال موفقیت ایمپلنت را کاهش دهند یا روند جوش خوردن آن به استخوان فک را کند کنند. داروهای پوکی استخوان، برخی داروهای ضدافسردگی، کورتون‌ها، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی و بعضی از داروهای معده از جمله داروهایی هستند که ممکن است بر روند درمان ایمپلنت تاثیر بگذارند.

البته در نظر داشته باشید که مصرف داروها به‌تنهایی، مانعی برای ایمپلنت نیست. دندان‌پزشک با آگاهی نسبت به نوع و دوز دارو و بیماری زمینه‌ای می‌تواند مسیر درمان را برای بیمار، ایمن کند.

مهم‌ترین داروهایی که ممکن است روی ایمپلنت تاثیر بگذارند

در ادامه، مهم‌ترین داروهایی که می‌توانند بر موفقیت ایمپلنت تاثیر بگذارند، همراه با مکانیسم اثر و نکات مهم برای بیماران بررسی شده‌اند.

گروه دارویی	نمونه داروها	میزان اهمیت برای ایمپلنت
بیس‌فسفونات‌ها	آلندرونات، ریزدرونات، زولدرونیک اسید	🔴 بالا
کورتون‌ها و سرکوب‌کننده‌های ایمنی	پردنیزولون، دگزامتازون، سیکلوسپورین	🔴 بالا
داروهای شیمی‌درمانی	بسته به نوع درمان	🔴 بالا
داروهای ضدافسردگی (SSRIs)	فلوکستین، سرترالین، پاروکستین	🟠 متوسط
داروهای معده (PPIs)	امپرازول، پنتوپرازول، لانزوپرازول	🟠 متوسط
داروهای ضدانعقاد	وارفارین، آپیکسابان، ریواروکسابان	🟡 نیازمند مدیریت جراحی
داروهای دیابت	متفورمین، انسولین	🟡 وابسته به کنترل بیماری
NSAIDs	ایبوپروفن، دیکلوفناک، ناپروکسن	🟡 مصرف طولانی‌مدت ممکن است اثرگذار باشد
داروهای روماتیسم	متوترکسات، داروهای بیولوژیک، کورتون	🟡 کنترل بیماری و هماهنگی با روماتولوژیست ضروری است
آنتی‌بیوتیک‌ها	آموکسی‌سیلین و مشابه‌ها	🟢 معمولاً مشکل‌ساز نیستند
بتا بلاکرها	متوپرولول، پروپرانولول	🟢 شواهد کافی برای نگرانی وجود ندارد

۱. داروهای پوکی استخوان (بیس‌فسفونات‌ها)

عارضه‌ای به نام MRONJ، باعث می‌شود بعضی از قسمت‌های استخوان فک دچار اختلال شود و قسمتی از دندان در طول ترمیم، نمایان شود. این عارضه در کسانی رخ می‌دهد که داروهای بیس‌فسفونات مانند آلندرونیت، ریزدرونیت، ایباندرونیت و زولدرونیک اسید را برای کاهش تحلیل استخوان در پوکی استخوان یا بعضی از سرطان‌ها استفاده می‌کنند. شواهد علمی نشان می‌دهد که دوز بالا و فاصله‌های مصرفی متراکم‌تر این دارو در به وجود آمدن این عارضه نادر اما جدی، موثر هستند.

همچنین بخوانید: ایمپلنت دندان و پوکی استخوان

۲. کورتون‌ها و سرکوب‌کننده‌های ایمنی

کورتون‌ها معمولا برای کاهش یا تسلط بر التهاب، تجویز می‌شوند. اما مصرف طولانی‌مدت داروهایی مانند دگزامتازون، متیل‌پردنیزولون و پردنیزولون که کورتون دارند، می‌توانند در روند ترمیم زخم، تاثیر منفی بگذارند. این داروها باعث سرکوب سیستم ایمنی می‌شوند. به همین خاطر، روند ترمیم بافت اطراف ایمپلنت، ضعیف می‌شود. همین کند شدن روند ترمیم، احتمال عفونت و شکست زودرس ایمپلنت را بیش‌تر می‌کند.

۳. داروهای شیمی‌درمانی

انجام ایمپلنت در دورانی که بیمار در دوره فعال شیمی‌درمانی است، باید با زمان‌بندی دقیق و هماهنگی با انکولوژیست انجام شود. شیمی‌درمانی می‌تواند روی سلول‌ها، سیستم ایمنی، ترمیم زخم و مقاومت بدن تاثیر بگذاد. عارضه MRONJ می‌تواند در روند کاشت ایمپلنت در بیمارانی که شیمی‌درمانی می‌کنند، رخ دهد.

همچنین بخوانید: آیا ایمپلنت باعث سرطان می‌شود؟

۴. داروهای ضدافسردگی (SSRIs)

سلامت روان، بخشی از سلامت عمومی بدن است. بنابراین داروهای ضد افسردگی و اعصاب (SSRIs) نباید به‌صورت خودسرانه قطع شود. داروهای رایجی مانند فلوکستین، اسیتالوپرام، سرترالین و پاروکستین می‌توانند بر شکست ایمپلنت تاثیر بگذارند. نیاز به نگرانی نیست؛ کافی است که دندان‌پزشک از مصرف این داروها مطلع شود تا برنامه هماهنگ‌تری برای تاثیر داروها بر ایمپلنت دندان را در نظر بگیرد.

۵. داروهای معده (PPIs)

داروهایی مانند امپرازول، پنتوپرازول، اسمپرازول و لانزوپرازول که برای رفلاکس معده و سوزش سر دل مصرف می‌شوند، ممکن است جذب مواد معدنی مانند کلسیم را به همراه داشته باشد. این موضوع باعث می‌شود تا بر متابولیسم استخوان تاثیر بگذارد. بنابراین ممکن است مصرف داروهای سوزش سر دل (PPIs) باعث شکست ایمپلنت شود.

۶. داروهای ضدانعقاد

داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین، ریواروکسابان، آپیکسابان، دابیگاتران، آسپرین و کلوپیدوگرل، داروهایی هستند که برای پیشگیری از سکته، لخته خون و مشکلات قلبی تجویز می‌شوند. این داروها می‌توانند خون‌ریزی خفیف تا متوسط در روند کاشت ایمپلنت، ایجاد کنند. البته دندان‌پزشک‌ها این داروها را قابل کنترل و غیرجدی در مراحل کاشت ایمپلنت می‌دانند. بنابراین نباید مصرف این داروها را به‌صورت خودسرانه قطع کرد.

۷. داروهای دیابت

داروهایی مانند متفورمین، انسولین یا دیگر داروهای دیابت با هدف کنترل قند خون مصرف می‌شوند. مصرف این داروها در روند جوش خوردن ایمپلنت، تاثیرگذار هستند. رابطه تاثیر دارو بر ایمپلنت در موضوع دیابت، مهم نیست. آن‌چه برای افراد دیابتی که تصمیم به کاشت ایمپلنت دارند مهم است، خودِ بیماری دیابت است. چراکه این بیماری در نوع کنترل نشده، می‌تواند روند ترمیم زخم را کاهش دهد.

همچنین بخوانید: ایمپلنت دندان برای دیابتی‌ها

۸. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDS)

در کیسه داروهای خانگی می‌توان انواع داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDS) مانند ایبوپروفن، دیکلوفناک، سلکوکسیب و ناپروکسن و داروهای مشابه آن را دید. این داروها معمولا برای کاهش درد و التهاب‌های معمول استفاده می‌‎شوند. از آن‌جایی که التهاب، بخشی از روند درمان جراحی ایمپلنت است، بنابراین دوز بالای این داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی می‌تواند بر روند طبیعی ترمیم استخوان تاثیر بگذارند. گفتنی است که مصرف طولانی‌مدت با دوز بالای این داروها می‌تواند بر استخوان‌سازی تاثیر بگذارد.

۹. داروهای روماتیسم

در رابطه با بیماری‌هایی مانند روماتسیم، هم خود بیماری و هم داروهای مصرفی آن در روند جوش خوردن ایمپلنت، تاثیرگذارند. بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی از داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی مانند متوترکسات، داروهای بیولوژیک، کورتون و داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند. البته در صورت کنترل بیماری، هماهنگی با روماتولوژیست و رعایت دقیق مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی، امکان کاشت موفقیت‌آمیز ایمپلنت وجود دارد.

همچنین بخوانید: روماتیسم و ایمپلنت دندان

۱۰. آنتی‌بیوتیک‌ها

بر خلاف داروهای دیگر، آنتی‌بیوتیک‌ها برای کاهش خطر عفونت تجویز می‌شود و در موقعیت‌هایی، ممکن است دندان‌پزشک، قبل از شروع ایمپلنت، آنتی‌بیوتیک تجویز کند تا از ایجاد عفونت پیشگیری کند. اما باید در نظر داشت که مصرف آنتی‌بیوتیک به‌صورت خودسرانه می‌تواند عوارض گوارشی، مقاومت میکروبی و مشکلات دیگری را ایجاد کند.

۱۱. سیکلوسپورین

داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مانند سیکلوسپورین، ممکن است پاسخ ایمنی و ترمیم بافتی ایمپلنت را تغییر دهد؛ بنابراین بیمارانی که این دارو را مصرف می‌کنند، مورد ارزیابی دقیق سلامت لثه، کنترل پلاک میکروبی و بررسی خطر عفونت قرار می‌گیرند و سپس، با هماهنگی پزشک معالج، برنامه‌ریزی دقیق‌تر با مراقبت منظم‌تر برای بیمار که تصمیم به ایمپلنت دارد، در نظر گرفته می‌شود.

۱۲. بتا بلاکرها

مصرف بتا بلاکرها مانند متوپرولول، پروپرانولول، بیزوپرولول و کارودیلول برای فشار خون، تپش قلب و بیماری‌های قلبی، بر خلاف بسیاری از داروهای دیگر، مانعی برای ایمپلنت به شمار نمی‌آید. بااین‌حال، نیاز به تحقیقات بیش‌‎تر در زمینه تاثیر دارو بر ایمپلنت در بتا بلاکرها ادامه دارد.

مصرف چه دارویی برای ایمپلنت دندان ضرر ندارد؟

بسیاری از داروها، درصورتی‌که با نظر پزشک مصرف شوند، مانع انجام ایمپلنت نیستند. داروهای کنترل فشار خون، کنترل چربی خون، بسیاری از داروهای دیابت و مکمل‌های رایج مانند ویتامین D، کلسیم و آهن قابل مدیریت و برنامه‌ریزی هستند و شامل تاثیر دارو بر ایمپلنت دندان نمی‌شوند.

اما در نهایت، دندان‌پزشک است که بر اساس بیماری زمینه‌ای، سن و مصرف هم‌زمان چند دارو یا ضعف ایمنی در بیمار، تصمیم می‌گیرد که چه دارویی در روند ایمپلنت نباید مصرف شود و چه دارویی، مانع ایمپلنت نیست.

چگونه خطر تاثیر داروها بر ایمپلنت کاهش پیدا می‌کند؟

دندان‌پزشک با چند اقدام ساده می‌تواند ریسک تاثیر داروها بر موفقیت ایمپلنت را کاهش دهد:

• شرح حال کامل پزشکی و دارویی
• هماهنگی دندان‌پزشک با پزشک معالج
• بررسی وضعیت استخوان و لثه
• بررسی و کنترل عفونت و التهاب دهان
• زمان‌بندی مناسب برای انجام جراحی
• مراقبت دقیق بعد از ایمپلنت

در نهایت، قبل از جراحی، لیست داروهایتان را مرور کنید!

اگر قرار است به‌زودی ایمپلنت دندان انجام دهید، قبل از مراجعه یک لیست از تمام داروهای مصرفی خود تهیه کنید؛ حتی اگر فکر می‌کنید آن دارو ارتباطی با دندان یا ایمپلنت ندارد.

گاهی یک قرص پوکی استخوان، یک داروی ضدافسردگی یا حتی یک داروی ساده برای رفلاکس معده می‌تواند در برنامه‌ریزی درمان ایمپلنت نقش داشته باشد. خوشبختانه در بیشتر موارد، مصرف این داروها مانع انجام ایمپلنت نیست و تنها لازم است دندان‌پزشک از آن‌ها مطلع باشد.

سوالات متداول بیماران – پاسخ‌های تخصصی

این مقاله، براساس منابع زیر گردآوری شده است:

• داروهای پوکی استخوان و مراقبت دهان و دندان – انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA)
• داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت و اقدامات دندان‌پزشکی – انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA)
• داروهای سرطان و ارتباط با عارضه استخوان فک (MRONJ) – انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA)
• تاثیر داروها و شرایط پزشکی بر موفقیت ایمپلنت دندان – PubMed