زمانی که دندانپزشک میگوید: «باید ایمپلنت را درآوریم.»، بیمار میترسد! اما باید دانست که درآوردن ایمپلنت دندان، همیشه به معنای از دست دادن روند درمان و نبود جایگزین نیست. خونریزی اطراف ایمپلنت، بوی بد دهان، درد خفیف و احساس فشار، همیشه بهانهای قطعی برای درآوردن ایمپلنت دندان نیست. اما وقتی که عکس رادیوگرافی نشان میدهد که اطراف ایمپلنت تحلیل رفته، ممکن است دندانپزشک تصمیم به خارج کردن ایمپلنت دندان بگیرد.
تمام نگرانیها در این موقعیت، طبیعی است؛ بنابراین، در این فرصت، به بررسی علتها، روش جراحی و زمان کاشت مجدد ایمپلنت دندان میپردازیم.
آیا ایمپلنت دندان را میتوان خارج کرد؟
درآوردن ایمپلنت، تنها زمانی مطرح میشود که دیگر قابل نگهداری نباشد. اتفاقاتی مانند:
- شکست درمان
- عفونت
- لق شدن
- شکستگی
- قرارگیری نامناسب
باعث میشود تا دندانپزشک ایمپلنت دندان را خارج کند.
توجه: هر مشکل خفیف یا درد جزئی، دلیل قطعی برای خارج کردن ایمپلنت نیست.
مهمترین دلایل درآوردن ایمپلنت دندان چیست؟
دلایلی که باعث درآوردن ایمپلنت میشوند را میتوان به دو دسته تقسیم کرد.
| نوع شکست | توضیح | مثالها |
|---|---|---|
| زودهنگام | ایمپلنت در همان ابتدا به استخوان جوش نمیخورد. | کیفیت پایین استخوان، سیگار، ثبات اولیه ناکافی |
| دیرهنگام | بعد از جوش خوردن، ایمپلنت دچار مشکل میشود. | پریایمپلنتایتیس، لق شدن، شکستگی، موقعیت نامناسب |
۱. عفونت
بیماری پریایمپلنتایتیس از عفونت اطراف ایمپلنت به وجود میآید. تجمع پلاک دندانی میتواند عفونت ایجاد کند و درصورتیکه بهموقع رسیدگی نشود، این بیماری باعث تخریب استخوان نگهدارنده میشود. یک مطالعه نشان میدهد که پلاک باکتریای میتواند التهاب اطراف ایمپلنت ایجاد کند و در نتیجه موجب تخریب پیشرونده بافت و شکست ایمپلنت شود.
۲. شکست ایمپلنت
از مهمترین دلایل درآوردن ایمپلنت دندان، شکست آن است. این شکست میتواند در بدنه تیتانیومی، پیچ داخلی، اباتمنت یا اجزای پروتزی اتفاق بیفتد. گفتنی است که شکست ایمپلنت دندان، در یک شب اتفاق نمیافتد؛ گاهی فشار زیاد جویدن، دندانقروچه، روکش نامناسب یا طراحی اشتباه پروتز، دلایل اصلی شکست ایمپلنت هستند.
۳. جوش نخوردن به استخوان
پایه موفقیت ایمپلنت، روند اُسئواینتگریشن یا همان جوش خوردن ایمپلنت به استخوان فک است. درصورتیکه این اتصال شکل نگیرد، ایمپلنت دندان نمیتواند پایداری اولیه خود را به دست بیاورد. عوامل زیر میتوانند در عدم جوش خوردن پایه ایمپلنت به استخوان فک موثر باشند.
- پرتودرمانی
- دیابت کنترلنشده
- عفونت
- حرارت زیاد هنگام جراحی
- ثبات اولیه ناکافی
- سیگار
- کیفیت پایین استخوان
همچنین بخوانید: راز زود جوش خوردن ایمپلنت دندان
۴. لق شدن ایمپلنت
از واضحترین نشانههای شکست درمان، لق شدن ایمپلنت است. در صورت مشاهده یا احساس حرکت کردن ایمپلنت در داخل استخوان، معمولا میتوان اینطور نتیجه گرفت که اتصال استخوان از بین رفته یا اصلا از اول، شکل نگرفته است. گاهی هم لق شدن، مربوط به شل شدن پیچ پروتزی است که با سفت کردن یا تعویض قطعه قابلاصلاح است. منابع تخصصی اعلام میکنند که ایمپلنت متحرک از مواردی است که در بیشتر موقعیتها باید خارج شود.
۵. مشکلات زیبایی یا درد
گاهی ممکن است ایمپلنت دندان به دلیل موقعیت نامناسبی که دارد، درآورده شود. بهعنوانمثال اگر ایمپلنت دندان، بیشاز اندازه بیرون زده باشد یا روکش در مقایسه با دندانهای مجاور ایمپلنت، ظاهر طبیعی نداشته باشد، ایمپلنت دندان خارج میشود. همچنین درد مزمن، فشار روی عصب، التهاب مداوم یا مشکل در تمیز کردن اطراف ایمپلنت میتواند دلیلی برای درآوردن ایمپلنت دندان باشد.
در چه شرایطی خارج کردن ایمپلنت ضروری میشود؟
بهطورکلی، زمانی درآوردن ایمپلنت دندان مطرح میشود که نگه داشتن آن، خطرناکتر از خارج کردنش است. شرایط زیر، ضرورت خارج کردن ایمپلنت را ایجاد میکنند.
- لق شدن ایمپلنت
- عفونت شدید و فعال
- تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت
- درد، ترشح، چرک یا تورم مداوم
- قرار گرفتن ایمپلنت در موقعیت نامناسب
آیا ایمپلنت شما نیاز به بررسی فوری دارد؟
به چند سؤال کوتاه پاسخ دهید تا متوجه شوید آیا بهتر است زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید یا خیر.
آیا درآوردن ایمپلنت دندان دردناک است؟
هنگام درآوردن ایمپلنت دندان، ممکن است فشار، لرزش یا کشش را احساس کنید اما درد با بیحسی موضعی کنترل میشود. معمولا بعد از جراحی، مقداری درد، تورم، خونریزی خفیف و طبیعی یا کبودی تجربه میشود. البته این موارد هم با داروهای تجویزشده یا روشهایی مانند کمپرس سرد و مراقبت صحیح کاهش پیدا میکند.
مراحل خارج کردن ایمپلنت دندان چگونه است؟
هدف اصلی از درآوردن ایمپلنت دندان، تنها خارج کردن آن نیست. در واقع، زمانی که دندانپزشک اطراف ایمپلنت، میزان خونریزی و عمق پاکت را بررسی میکند و بعد روکش را باز میکند و بعد از خارج کردن ایمپلنت، عکس سهبعدی میگیرد. او هدفش این است که در فرصت بعدی بتواند با حفظ استخوان، ایمپلنتگذاری انجام دهد. مراحل خارج کردن ایمپلنت دندان، به ترتیب زیر است.
- معاینه بالینی و تصویربرداری
- باز کردن قطعات اباتمنت، روکش و پروتز روی ایمپلنت
- آمادهسازی ناحیه ایمپلنت با بیحسی موضعی
- درآوردن ایمپلنت دندان
درصورتیکه ایمپلنت لق شده باشد، ایمپلنت با ابزارهای ساده، خارج میشود. اما درصورتیکه به استخوان فک متصل باشد، دندانپزشک از روش گشتاور معکوس استفاده میکند. این روش به ابزارهای ویژه مانند فرزهای ظریف یا دریل ترفاین نیاز دارد.
هدف اصلی استفاده این روشها، خارج کردن ایمپلنت دندان با کمترین آسیب به استخوان اطراف ایمپلنت است. درصورتیکه استخوان تحلیل رفته باشد، ممکن است همراه با مراحل خارج کردن ایمپلنت، در مرحلهای جداگانه، از پیوند استخوان هم استفاده شود.
دستورالعمل های مراقبت بعد از برداشتن ایمپلنت های دندانی
بعد از خارج کردن ایمپلنت دندان، نوبت به بیمار میرسد که با رعایت دستورالعملهای مراقبتی، خطرات بعد از درآوردن ایمپلنت را پیشگیری کند. این دستورالعملها شامل موارد زیر میشود.
- ۲۴ ساعت اول:
- عدم شستوشوی شدید دهان
- عدم استفاده از نی، تف کردن و کشیدن سیگار
- پرهیز از نوشیدنی داغ و فعالیت سنگین
- استفاده از گاز استریل طبق دستور پزشک
- ۴۸ ساعت اول:
- تورم به اوج میرسد
- شستوشوی ملایم با آب نمک ولرم پس از اجازه پزشک
- روزهای اول:
- رژیم غذایی نرم
- پرهیز از غذاهای سفت، تند، داغ یا دانهدار
بعد از خارج کردن ایمپلنت چه اتفاقی میافتد؟
معمولا با ۳ سناریو بعد از خارج کردن ایمپلنت، مواجه هستیم.
- میزان عفونت محدود: درصورتیکه عفونت محدود و حجم استخوان کافی باشد، ممکن است دندانپزشک در همان جلسه درآوردن ایمپلنت، پیوند استخوان را انجام دهد.
- میزان عفونت شدید: در این حالت، دندانپزشک ممکن است اول محل ایمپلنت را تمیز کند و برای ترمیم بافت، چند هفته تا چند ماه آینده صبر کند.
- تحلیل زیاد استخوان: درصورتیکه تحلیل استخوان زیاد باشد، ممکن است روند درمان پیچیدهتر شود.
آیا بعد از درآوردن ایمپلنت میتوان دوباره ایمپلنت انجام داد؟
بله. در بسیاری از مواقع میتوان بعد از درآوردن ایمپلنت، دوباره ایمپلنت دندان کاشت. اما قبل از این اقدام باید چند علت مشخص شود تا زمان درست برای ایمپلنتگذاری را تعیین کرد.
- میزان استخوان باقیمانده
- علت شکست
- وجود عفونت
- سلامت لثه
- کنترل بیماریهای زمینهای
- عادتهایی مانند سیگار یا دندانقروچه
بررسی این موارد انجام میشود تا دندانپزشک مطمئن شود که آیا ابتدا، نیازی به پیوند استخوان یا صبر کردن برای ترمیم بافت، نیاز هست یا نه.
حالا این سوال پیش میآید که پس بیمار در این دوران با بیدندانی چه میکند؟ معمولا با روکش موقت، دندان موقت متحرک یا بریج موقت، جای ایمپلنت خارجشده، پر میشود تا زمان مناسب کاشت دوباره ایمپلنت برسد.
خطرات و عوارض خارج کردن ایمپلنت چیست؟
متخصصین جراح، ایمپلنت دندان را با تسلط کامل و رعایت تمام نکات از جای خود خارج میکنند. اما به هر حال، درآوردن ایمپلنت میتواند مانند هر جراحی دیگر با عوارض شایع مانند موارد زیر همراه باشد.
- درد تورم
- کبودی
- خونریزی
- عفونت
- تاخیر در ترمیم
- آسیب به لثه و استخوان اطراف (نیاز به پیوند استخوان)
گفتنی است که درآوردن ایمپلنت در فک پایین و در نزدیکی عصب آلوئولار یا فک بالا نزدیک سینوس، به دقت قابل توجهای نیاز دارد. به همین خاطر، تصویربرداری سهبعدی و جراحی دقیق برای ایمپلنت در این قسمتها نیاز است.
نکته: استفاده از تکنیکهای کمتهاجمیتر همراه با مهارت جراح که در کلینیکهای دندانپزشکی و کاشت ایمپلنت فراهم است، در این زمینه، بسیار اهمیت دارد.
آیا همه ایمپلنتهای ناموفق باید خارج شوند؟
هر عاملی نمیتواند دلیلی بر خارج کردن قطعی ایمپلنت باشد. درصورتیکه تنها التهاب خفیف لثه مشاهده شود، ممکن است با پاکسازی تخصصی و درمانهای غیرجراحی یا جراحی یا استفاده از آموزش بهداشت، دهانشویه یا اصلاح روکش، مشکل برطرف شود.
تصمیم برای این که شرایط ایمپلنت موفق یا ناموفق است و آیا باید آن را خارج کرد یا خیر، باید بهصورت موردبهمورد بررسی شود. در واقع، نمیتوان برای هر دلیلی، یک نسخه واحد برای درآوردن ایمپلنت تجویز کرد.
در نهایت، خارج کردن ایمپلنت، پایان راه نیست!
گاهی بیماران از نتیجه و آنچه که برای ایمپلنت دندانشان رخ داده، ناامید میشوند و تصور میکنند که با خارج شدن ایمپلنت دندان، دیگر فرصت دوبارهای وجود ندارد. اما در بسیاری از موارد، با برطرف کردن عفونت و بازسازی استخوان، دوباره فرصتی برای برنامهریزی و کاشت ایمپلنت به وجود خواهد آمد. متخصصان با بررسی دلایل قبلی شکست ایمپلنت و با اصلاح مشکلات قبلی، کاشت ایمپلنت دندان را با موفقیت و ریسک کمتر انجام میدهند.
سوالات متداول بیماران – پاسخهای تخصصی
آیا خارج کردن ایمپلنت دندان خطرناک است؟
درصورتیکه متخصص جراح، ایمپلنت را درآورد، پس خطر جدی وجود ندارد. اما ممکن است عوارض شایع مانند تورم، خونریزی، آسیب به استخوان یا عفونت وجود داشته باشد.
در چه شرایطی ایمپلنت باید فوراً خارج شود؟
در شرایطی که عفونت فعال، ترشح چرک یا لق شدن ایمپلنت دندان وجود داشته باشد یا ایمپلنت شکسته باشد یا تحلیل استخوان شدید رخ داده باشد، ایمپلنت باید فورا خارج شود.
آیا بعد از درآوردن ایمپلنت میتوان دوباره کاشت انجام داد؟
بله. کاشت دوباره ایمپلنت امکانپذیر است. البته جراح برای کاشت دوباره ایمپلنت، عواملی مانند وجود عفونت، وضعیت استخوان، نیازمندی به پیوند استخوان، مصرف سیگار، دیابت یا دندانقروچه را بررسی میکند و سپس، تصمیمگیری میکند.
آیا خارج کردن ایمپلنت درد بیشتری نسبت به کاشت آن دارد؟
خیر. دندانپزشک با استفاده از بیحسی موضعی میتواند کاشت یا درآوردن ایمپلنت را بدون درد انجام دهد.
بعد از خارج کردن ایمپلنت، استخوان فک آسیب میبیند؟
خیر. درصورتیکه خارج کردن ایمپلنت به دست متخصص جراح انجام شود، استخوان فک آسیب نمیبیند. گاهی به دلیل تحلیل رفتن استخوان فک، پیوند استخوان انجام میشود.
